Yol, Yolcular ve Engeller

Salinui chueok

2012-02-15T01:41:00.002+02:00

Un Prophete

2012-02-13T00:43:00.005+02:00

Celda 211'i Ankara'da gezici festival sırasında izlemiş ve çok beğenmiştim. Un Prophete'yi ise Nedim Hazar'ın bir yazısında duymuştum. Edindiğim filmi sonunda izlemek nasip oldu. Ve Un Prophete Celda 211'e göre daha derinlikli anlatımı, daha yönlü senaryosu ile öne çıkıyor. Hapishane Korsikalılar, Müslümanlar ve birkaç çingeneden (kısacası azınlıklardan) oluşuyor, yani Fransız suçlu yok, sadece gardiyanlar var Fransız olarak. Bu bakış açısına rağmen güç, cesaret, suç, kader ve inanç temaları çok başarılı bir şekilde filmde eritilmiş ve film kalifiye oyunculukları ile göz dolduruyor. Atmosferi kurmada mekan ve sarsıcı bir şekilde taçlandırılmış bir görsellik, konuyu en iyi şekilde anlatmak için kullanılmış ve gayet başarılı bir sinema ortaya çıkmış. Benim algıma göre filmde Hak Din "yönetmence" objektif yansıtılmış. Zannımca bu konuda bir sorgulama öngörülmüş ve kanaat seyirciye bırakılmış.

Çok iyi çekilmiş bir çatışma sahnesi.

Filmin ismi nereden geliyor, sorusunun cevabı bu ilginç ve güzel sahnede saklı.

Irkçılık ve Korku Güdüsü

2012-02-12T01:10:00.004+02:00

Ünlü bir romanın uyarlaması olan film, iki ana konu üzerinden toplumsal sorunlara derinlemesine göz atıyor. Bunlardan ilki ırkçılık ki doğunun batıdan ne çektiğini, özellikle siyahilerin sanayi devrimi ile ne hallerde kullanılarak, batılının pis işleri için nasıl suçlandığını gösteren film, ikinci olarak korku psikozu üzerinden "önyargı" kavramını irdeliyor. Film Amerika toplumunun korku ile nasıl güdülerek yönlendirildiğini küçük bir kasaba çerçevesinde başarıyla aktarabiliyor.

1962 yılı yapımı bol ödüllü film küçük oyuncularının başarılı performasıyla olduğu kadar başarılı atmosferi ve nitelikli yönetimi ve gizemli hikayesi ile de izleyiciyi sürüklüyor. 12 Angry Men kadar olmasa da Mahkeme filmleri arasında da seçkin bir yere sahip film, sonraki yıllarda daha da ünlenecek Robert Duvall'ı da kadrosunda barındırıyor.

İdealleri uğruna kendi öz toplumu tarafından dışlanmayı göze almış hakkaniyetli avukat Atticus Finch'in yaptığı etkili savunma sonrası kariyerine aldığı büyük darbenin aslında mazlum toplumda nasıl bir etki uyandırdığını gösteren etkileyici sahne.

İzlenen

2012-02-05T20:55:00.000+02:00

İrlandalı.

2012-01-29T13:29:00.000+02:00

Tek cümle ile: Olayların çok hızla ilerlediği, detayların es geçildiği, yan karakterlerin fos olduğu, asıl konunun kendisini oluşturması gereken Avrupa'daki ırkçılığı birkaç basit, spot cümle ve bolca küfür ile geçiştiren fakat yine de gerçek bir hikayeden uyarlandığı için ilgi çeken, ayrıca iyi bir oyuncu kadrosunu da barındıran eğlenceli bir yapım.

The Word is Yours! Türkçesi: Dünya Kimseye Kalmaz

2012-01-28T22:06:00.001+02:00

Filme dair yukarıdaki afişin eksiği Para, Güç veSaygı'nın yanında "Kadın".

Nereden...

Nereye!

Yıllardır filmin klasik siyah beyaz afişinden aldığım olumsuz etkileşimden sonunda kurtularak filmi izledim. İnsanın para, güç, makam ve kadın ile yahut bunlardan herhangi birisi ile nasılda körleşebileceğini anlatan film çöküşün resmini tuvale değil beyaz perdeye hemde kırmızı renklerle çiziyor. Brain De Palma filmini an geliyor öyle acımasızlaştırıyor ki, maksadını izleyicinin gözüne sokarak belirtiyor. Bunu da haz duyarcasına yaptığı anlaşılıyor.

Yönetmenin Ölümü

2012-01-27T21:49:00.007+02:00

Birlikte "Ulis'in Bakışı"nı iki günde ancak seyredebildiğimiz dostumdan gelen mesajla öğrendim öldüğünü Yunan yönetmenin. Nasıl ölmek istersin diye sorsalardı yönetmene, bilinmez ama herhalde çekimini yaptığı bir film setinde derdi ve öyle de oldu. Kendi hayat telakkisi adına da bu ölüm çoğunluğun dediğinin aksine yersiz, zamansız bir ölüm değildir sanıyorum. IMDB'den kaç film yönetmiş diye baktım, 20 filmi görünüyor. Film arşivime baktım, 6 filmi bende mevcut. Şaşırdım, açıkçası daha çok filmine sahibim sanıyordum. Bende bulunan filmlerinden yalnız 2 sini izlemişim. Onların da izleme süreçlerini tahmin etmek zor değil. Her ne kadar seyrettiklerimi böyle seyretsem ve yeteri kadar filmini izleyemesem de; O'nun filmlerinden bir kare, bir sahne, bir diyalog, monolog, içses yahut az bir müzik insanı sinemaya inandırmaya yeterdi ve O "Dünyanın sinema tarafından kurtarılabileceğine inanmak isterim" diyecek kadar da sinemaya inanarak bağlanan bir isimdi.

Arşivimde bulunan filmleri, Voyage To Cythera, Landscape in the Mist, To Vlemma tou Odyssea (Ulis'in Bakışı), Eternity and Day, Trilogia I : To Livadi pou dakryzei (Ağlayan Çayır), Dust of Time.

En çok merak ettiğim filmleri; Leyleğin Geciken Adımı, Puslu Manzaralar, Kumpanya.

Belki gün gelir Angelopoulos'un filmlerini izleme ve değerlendirme imkanına sahip oluruz.

Alin Taşçıyan'ın yönetmen ile ilgili güzel yazısı.

Notlarımı karıştırırken gözüme çarpan güzel bir ayrıntıyı da buraya eklemek istedim. Sight&Sound'un 1952'den bu yana her on yılda bir yönetmenler ve eleştirmenlere ayrı ayrı sorarak düzenlediği en iyi film listelerine Theo Angelopoulos'un 2002 yılındaki katkısı.

Cave of Forgotten Dreams

2012-01-26T21:39:00.000+02:00

Filmi 25 Ocak akşamı saat 19:10'da Büyülü Fener'de yapılan özel gösteriminde izledik.

İzlenenler

2012-01-11T18:06:00.000+02:00

İzlenen

2012-01-09T15:17:00.000+02:00

Hey Ghost, be Lost!

2012-01-07T09:41:00.003+02:00

IMAX sinema sistemini 2000'lerde Ankara'da bulunduğum zaman duymuş fakat bir türlü bu salonda film izleme imkanım olmamıştı. Son iki buçuk yıldır Ankara'da yaşıyor olsam da ancak Ghost Protocol ile geçtiğimiz hafta içi bu sistemi köşesinden bucağından tanımaya başladım. IMAX hakkında neredeyse hiçbir şey bilmeden gittiğim filmde, ses sisteminin gücü, bazı karelerdeki görüntünün devasa büyüklüğü ve netliği dikkatimi çeken şey oldu. Sinema salonunda film seyretmenin özel bir anlam ifade ettiği izleyici için, tecrübe edilmesi gereken bir deneyim olduğunu düşündüğüm IMAX, şu talihsizliği de içinde barındırıyor: İstediğiniz her filmi IMAX salonunda izlemeniz mümkün değil.

Ghost Protocol açısından: Her hali klişelerden müteşekkil filmin sadece açılışındaki harika Budapeşte görüntüsünü IMAX salonunda görmek etkileyiciydi. Artık yetmez mi bu kadar tehlikeli görev? Yetmez mi dünyayı kurtardığınız?

Özlem, özlenen...

2012-01-05T13:59:00.002+02:00

Photo: Kerekes Istvan

Bazen insan öyle özlenir ki... Özlenen bilse yokluğundan utanır.

Kimseler uğramaz semtine, uğrayanlar ise görmez seni.

2011-12-31T13:02:00.003+02:00

Mevsimler hep İlkbahardan başlar. Gönlümüze güzeli, şevki, heyecanı, yaşam arzusunu ve sevdanın tohumunu İlkbahar atar. Yaz genelde tembeldir. Kış ise telaşlı. Ya Sonbahar?.. Sonbahar bize hüznü taşır o kızıl sıcacık kollarında. Sonbahar bizi umutlu bir hüzne gark eder. Yolcuya yolculuğun elemini, elemin içindeki kabullenişi, geri dönülmez çizgileri hatırlatır ve hissettirir en derinimizde. Sonbaharda yollarda olmak güzeldir. Hem zaman hem insan bilir yolculuğun sona ermezliğini. Bu serüvende önemli olan ise maksud olunan menzildir.

Ben de Sonbaharda yollarda idim.

Kainatın müthiş harmonisinin bir levhası olan yeşilin kızıla döndüğü, canını yeniler için yitirdiği, rengini temaşa için feda ettiği yerde idim.

Gölgesizler "var ile yokun" arasında kovalar sizi.

2011-12-29T10:46:00.001+02:00

"Kunduracı, gelişinin nedenini pençeli ayakkabılara benzeyen çok kullanılmış bir gülümseyişin ardına gizleyerek kapıdan girdi."

"Karanlık, çınarın yapraklarını birbirine ulayıp onu henüz patlamamış dev bir hıçkırığa dönüştürüken bire ikişer dağıldılar."

"Yalnızlığımı paylaşan yapayalnız bir canlıydı o çünkü; ulaştığı ufka gölge düşürmeden sessizce beklemeliydim."

"... mühür kesesini herhangi bir iç organıymış gibi çıkarıp masanın üstüne koydu."

"...soluk alıp vermeden, giderek koyulaşan bir sessizlikte öylece..."

"Onlar avlu kapısına girince, anason kokulu binlerce sövgü kalıyordu geride.."

"Öyle susuyordu ki, sessizliği muhtarlık odasının duvarlarından sızıp dışarı taşıyor, köy meydanında gündüzden kalan ne kadar ses varsa hepsini silip geçiyordu."

"... yuvarlandı ya da, yolun o kenarından bu kenarına hırçın bir civa damlası gibi aktı."

"... kıstırılmışlık duygusunun öfkeyle buluştuğu noktadan ona bakıyordu hala."

Altı bin yetmiş yedi'de bir, iki*.

2011-12-25T23:38:00.004+02:00

Buraya son girişimden sonra bir türlü imkanım elvermedi tekrar yazmaya. Halbuki, ne de güzel şeyler oldu... Mesela, Mersin'deki görevimiz sona erdi, evime, yuvama döndüm.

Yine mesela, İstanbul'da sadece iki, Ankara'da bir salonda sadece bir hafta gösterime giren, hatta o bir hafta içinde bile 3-4 gün gösteril(e)meyen bir filmi görme imkanım oldu. Nasıl gösterilemeyen, demeyin, olay şöyle oldu: Mersin'den bir hafta sonu için dönmüştüm, tabi ki aklımda Tree of Life'a gitmek var. Pazar günü Kentpark'daki sinemayı aradım, 18:30 seansı için yer ayırtmak istediğimi görevliye iletince, adam, "Efendim, Hayat Ağacı"nda problem var, filmi gösteremiyoruz, zaten birkaç gündür de gösterilmedi" deyince, kalbim hüsranla dolduğu gibi aklım öfke ile yoğurulup kötü sözler sarfettim. Tabi ki görevliye değil. Ama yine merakım dinmemişti, Acaba hafta içi film gösterilecek miydi? Hafta içi olduğunda Mersin'den sinemayı ayarak, sorumu sordum ve aldığım cevap sinema açısından olumlu, benim açımdan dehşete düşürücüydü. Bir Terrence Malick filmini sinemada seyredemeyecek olmanın verdiği hüsran ile yine de neyse dedim, öfkemi bastırıp, filmi HD formatında, Adem ve Asım ile izleme düşüncesiyle kendimi avuttum. Böyle bir teselli ile avunmak, içimdeki kırgınlığı yok etmiş te değildi. Bu durumun tesirinde bir sabah rüyamda filmi izliyor ve izlemiş, sonrasında da bir arkadaşa filmi anlatıyordum. Ve bu notu bloga kaydettiğim gün, ne hoş bir tevafuk oldu.

Birlikte çalıştığımız arkadaş (aynı zamanda rüyada filmi kritik ettiğim kişi) internetten Hayat Ağacı'nın oynadığı yerleri tekrar kontrol etmiş ve filmin İstanbul, Bursa, Malatya ve Mersin'de oynadığını görerek, bana gösterdi. Hayret içinde hemen blogdaki kaydı gösterdim arkadaşıma. Niçin ve Nasıl Mersin'de!..Takip eden günün akşamı filmi beraber, salonda yalnız iki kişi olarak, hayretler içinde izledik. Sinemanın ne olduğunu bize yine sinemanın kendisi ispat ediyordu. İnsanın bir yolcu, ana rahminin ve dünyanın ve kabrin bu yolcu için bir uğrak olduğu gerçeğini afaki ve enfüsi bir görsellik ile adeta sinemanın şiirini yazarak anlatıyordu Malick.

Malick için The New World'den sonra Sinemanın Ozanı demiştim; yanılmışım,

O Sinemanın Şairi.

Evet tüm bu satırlar sadece filmi izleme sürecimi anlatıyor. Buncası zait görülebilir ama benim için bu bile özel anlam taşıyor. İnşallah söz verdiğim gibi film hakkında da yazacağım.

*Ülkemizde filmi izleyen talihli sayısı içinde ben ve dost. 6077'de 2.

Rüyada "Hayat Ağacı"

2011-12-19T15:06:00.000+02:00

Rüyamda filmi izledim. Hatta film hakkında bir arkadaşla kritik bile yapıyorduk.

İnsanın içine bu kadar mı oturur!

Üç Boyutlu "Scorsese"

2011-12-19T15:02:00.000+02:00

Saat Sadece Zamanı Göstermez

2011-12-08T17:34:00.000+02:00

Kürk Mantolu Madonna

2011-12-07T23:47:00.000+02:00

Nice Raif Efendiler geçip gidiyor sessizce aramızdan.. hangi birini fark edebiliriz? Hangimiz bir Raif Efendi? En azından birinin hayatına böyle bir pencereden bakabilmek güzel bir talih. Karakter analizleri, üslubu ve okunabilirliği ile hem çok kıymetli hem de her okuru sarabilen, kolay ulaşılabilir bir eser.

Kıpırtı

2011-12-07T23:22:00.002+02:00

En son ne zaman bir maça tahammül ettiğimi dahi hatırlayamıyorum. Zevksizliğin mekanı olan ligimizden mümkün olduğunca uzakta kalmıştım. Bu akşamki derbinin sonucunu öğrenince, içimde bir kıpırdanma oldu. Ne olursa olsun, Galatasaraylıyım diyemiyorum artık ama en azından GS sempatizanı olduğumda bir gerçek. Fotoğraftaki sahneyi görmeyeli uzun zaman olmuştu. Dolayısıyla özlemimiz de katmerleşmiş.

Dostum Axel ne kadar da benim bu yazımdan hazzetmeyecek olsa da, devamının gelmesini umuyorum ciddi şüpheler eşliğinde.

GS - FB : 3 - 1

2011-09-20T11:01:00.002+03:00

Amatör ruhun profesyonel yansıması.

ULTRASPROJECT

İzlenen

2011-07-24T23:57:00.000+03:00

İzlenen

2011-07-12T13:58:00.001+03:00

Film çekildiği topraklardaki aile mefhumuna yakında göz atarak, basit gibi gözüken detaylar üzerinden çok yerinde tespitlerde bulunarak; bunları görsel olarak çok başarılı bir şekilde seyirciye aktarabilmesi ile göz dolduruyor. Tespitler, diyaloglar ve oyunculuklar çok iyi.

İzlenen

2011-07-10T23:27:00.001+03:00

Sonunda izledim. Ama :(

2011-07-08T14:15:00.000+03:00

Parmaklarım artık sebeplere riayet ediyor beni sana taşıyarak...
Aracı ettim onları yüreğime, beni sana getirsin diye...
Ben zaten tüm yollarımı sana çıkardım artık, gerisi beyhude.
İstesem de istemesem de bir yanım hep inliyor sen diye...

Tutamıyorum yaşları gözlerimden akan, iniyor her biri en derinime...
Ben nasıl ağlamam, inlemem en sevdiğim yanımda yok diye...
Bilsem ki bir yolu var sevgiliye ulaştıran bu gurbet ellerde,
İnan bir dakika durmam düşerim peşine biraz da olsa acımı dindirsin diye..

.
Neden en cok yanyana anılır 'acı' ve 'ayrılık' anladim sonunda,
Aşka iştah açtırıyor, sevgi daha da büyüsün diye...
Büyüdükce büyüdü işte sığmadı ne kalbe ne gönle,
Derya mı umman mı bilemedim sevgin, ben ise sadece bir katre...

Bir niyaz etsem de yaklaşsam gönlüne, insem en derinine,
Anlatabilsem sana keşke, bu canda ne var ne yok diye...
Bak yine sebepler sükut etti, attim kalemi elimden,
Ben gidiyorum artık, tek "sen" kalsın bir "ben"den..

İzlenen

2011-07-07T10:57:00.001+03:00

İzlenen, Sinema üzerine düşünce ve mukayese.

2011-07-01T23:33:00.007+03:00

The Fighter geçen sene en merak ettiğim filmlerden biri idi, ama bir türlü izleme imkanım olmamıştı. İki iyi oyuncu, klişe gelebilecek, kolayca klişeleştirilebilecek de olsa, sevdiğim bir konu. Geçtiğimiz günlerde izlediğimde, hayal kırıklığına uğradığımı söylemem gerek. Aslında film değil beni hayal kırıklığına uğratan; asıl neden iyi film izleyememem. Önceden de böyle miydi? diye düşünmekten kendimi alamıyorum. Bir yıl geçiyor, festivaller, adaylar, ödüller.. ama nafile bir süreç. Eskisi kadar iyi film çekilmediği düşünceme delil olan onlarca içinde sinema olmayan film. Eski büyükler çok irtifa kaybetti. Yeni ışıldayanlar, eskilerin ışıltılarını bize tattıramadı (Başta Scorsese buna ispattır, Eastwood ise istisnadır).

Yaklaşık 4 senedir, eski tadım yok sinemadan yana. Hayattaki değişik imtihanlar, yönelimler, farklılaşan yollar, umulmadık şeyler. Ve acziyetimizi yüzümüze çarpan binlerce hadise. Ve sinemaya karşı elde olmayan bir mesafe oluşumu. Bunun yanında ihtiyari geri çekilme durumum da mevcut. Çünkü dediğim gibi, "iyi film" nerede? Biutiful, Social Network, the King Speech... sadece geçtiğimiz sene kimileri tarafından yere göğe sığdırılamayan filmler oldu. Ve kaydi hiçbir kıymeti olmayacak filmlerdi bunlar. İyi oynanmış (King Speech) sahneleri vardı, duygu patlamaları (Biutiful) oluşturan anları mevcuttu ve çok iyi yönetilmişlerdi (Scoial Network). Ama bu kadardı. Peki neden o kadar abartılıyorlardı? Çünkü bu mecradan nemalanan öylesine bir kitle var ki, o bundan geri durmak istemiyordu. Tabi bununla birlikte kötü filmleri, yahut denilen kadar iyi olmayan "sinema"yı tanıyamayan gözü-gönlü bulanmışlar da mevcuttu.

Tabi ki orta halli yapımlar, izlediğimizde popülist yaklaşımlara çok taviz vermeyen, kendini iyi izleyiciye kabul ettiremese de zevk veren filmler de mevcuttu. Ama sinema'nın ne demek olduğunun ispatı filmler neredeydi? Ben geri dönüp düşündüğümde, hafızamın sisli koridorlarına rağmen, ne kalmıştı geriye. "Beyaz Bant", halen "The New World", "Cache", "Bal"... (Ben bunları hatırladım şimdi, hatırlatırsanız memnun olurum)

The Fighter da aynen izlediğinizde sizi pişman etmeyecek ama aklınızda da uzun süre yer etmeyecek bir film. Anne ve abi tasallutu altında ve sevgilisi-ailesi arasında sıkışmış bir boksörün zafere giden öyküsü resmediliyor. Film beni doyurmayınca ve filmde "Sugar Ray Robinson" ismini duyunca, Scorsese'nin "Raging Bull"unu da izleme gereği duydum. Çünkü iki filmdeki iki boksör aynı zamanlarda yaşamış boksörler. İki filmde gerçek hikayelerden uyarlanmış. Christian Bale The Fighter'da tabi ki çok iyi bir performans sergiliyor, ama De Niro ile mukayese edilebilir mi? İşte izleyince Kızgın Boğa'yı Scorsese'nin neden (ne denli) büyük bir yönetmen, De Niro'nun neden (ne denli) en iyi oyuncu, Joe Pesci'nin de kadri pek bilinememiş ne ölçüde bir oyuncu olduğunu bir defa daha görmüş oldum. Tabi dönemsel imkansızlıkları göz önüne aldığınızda Raging Bull'da (bazı) dövüş sahneleri size basit gelse de, genel manada baktığımızda, halen görsel manada da Ragin Bull The Fighter'dan çok önde. Bunun yanında 80'de Siyah-Beyaz film çekmenin ne demek olduğunu düşündüm. Aklıma Schindler's List ve Beyaz Bant geldi. Neden böyle bir tercih yapıldığını hakkında üç film de ayrı nedenlere sahip olduğunu da düşündüm.

Bu sürecin en önemli noktası benim açımdan şu -Raging Bull'u izlediğimde farkettim- : İhtiyacını hissettiğim sinema bu da değil! Onunla alakalı, inşallah, "The Tree of Life"ı izlediğimde yazacağım.

Kalpten Kağıda

2011-06-29T16:38:00.007+03:00

Her Sözün Sana Çıktığı Şu Dilimde

Sevgimi Anlatacak Cümle Kuramadım

Hiç beklenti içindeyken bulmadı beni aradıklarım... Hep ansızın çıkageldiler, hazırlıksız yakalandım...Ben zaten ne vakit şemsiye almasam yağmur yağar, ne zaman beyaz giyinip dikkat etsem üstüme yemek döker, ne zaman yazmak istesem kağıt-kalem bulamazdım...

İşte Sen beni bulmadan önce, ben Senle tanışmadan önce, biz seninle kavuşmadan önce, ben sadece...Ben sadece kendimden daha cok sevebileceğim, O'na yaklaşabileceğim, O mutluyken mutlu olabileceğim, sarılırken titreyeceğim, ona bakarken gözbebeklerinde kaybolacağım, O bana bakarken O'nun derinliklerinde boğulacağım 'birini' düşlemiştim.

Ve evet, yine hiç beklemediğim bir anda çıkageldin, hazırlıksız yakalandım sana...Bilseydim senin geleceğini ben hiç ağlamazdım önceleri, hiçbir şeye üzülmezdim, hiçbir şey canımı acıtmazdı o kadar...Şimdi sen varsın ya sanki acılar beni teğet geçiyor, hep tebessüm etmem gerekiyor, sanki şarkılar-şiirler hep bizim için yazılmış, hep bizden bahsediyor...

Hasılı, seninle huzuru, saadeti, muhabbeti, mutluluğu eşleştirmiş gibiyim... Hani hep birlikte anılan ve hiç ayrılmayan şeyler vardır ya hayatta; bülbül ve gül gibi, ölüm ve azrail gibi, cennet ve mümin gibi... Şimdi bir şey daha ekliyorum izninle; Sen ve Ben gibi...

Gönlümün en kıymetlisine sözler yine kifayetsiz kaldi... Bir dahaki sefere gönüle kalem tutturma duası ile...

Fani dünyadaki baki ....

Baki dünyadaki yekpare ....

A.

Manisa

2011-05-19T22:19:00.005+03:00

Merdivenin sağ ve sol yanında büyüyen (sanırım) dut ağaçları, merdivenin üstünde ortada birbirlerine kavuşarak nefis bir mana ve görsellikle girişe tac olmuşlar.

Manisa Muradiye Cami

Plan'ını projesini Mimar Sinan'ın yaptığı bu cami iç yapısı, bahçesi ve diğer etmenleri ile gördüğüm en sükunetli camilerden biri.

Dergi

2011-05-06T20:18:00.000+03:00

www.ayvakti.net

http://www.ayvakti.net/component/zoo/item/sinemann-ozan-ve-yeni-duenya

Dostların dergiyi almaları rica olunur.

Hakiki Bir Dost'a Mektup

2011-05-02T15:08:00.005+03:00

Dost ve Ben

Ereğli; denize ulaşan dağlar, patika yollar..

Sevgili Dostum,

Sana "Dostum" dediğimde, kelimenin senin için kullanımını nakıs görüyor, yanına ne eklesem, daha ne ile hitap etsem sana diye ikinci, üçüncü kez düşünüyorum.

Senden bir mektup alınca (mail) ne kadar çok seviniyorum bir bilsen. Hele uzun olunca bu mektup daha da aşk ve şevk içinde coşup, kendimden geçiyor, senin saadetinle mesrur oluyor, derdini dert etmeye çalışıyor, üslubundaki incelikli mizahın ile ruhumu şenlendiriyorum. Halini tahayyül ediyor, hayatını, hayata bakış açını anlamaya çabalıyor ve içselleştiriyorum.

Söylesene kaç sene oldu seninle tanışıklığımız? Nasılda gençtik, umutlarla dolu, hadisatın perde arkasına tam açılamamış belki ama yine de kendince saf ve temiz. Kendi dost meclisimizin kendisine has kavramlarının çoğunu sen üretmiştin. Söylesene bu kavramları, sözleri kim bizim gibi anlamlandırabilir? Sen; espri anlayışın, taklit yeteneğinle bizleri nasılda tebessümlere gark ederdim, hatta kahkahalara. Hayali cihan değen geçmiş günlerdi bunlar. Zahiren geçen fakat aslen içimizde durmaksızın yaşayan.

Birkaç arkadaşla yaptığımız uzun yolculuklarla bezenmiş 10 günlük gezimiz ve seninle birlikte dönüş serüvenimiz. "Babası taksici olan kaç oğul senin gibi araba kullanamaz"ı gösterdin bana. Köyünü aradığımızda, "çocukluğum buralarda geçti" dediğin yerlerin aslında senin köyün olmadığını anladığımız zamanı hatırlar mısın? Hayal dünyana bir kere daha hayran kalmıştım. O metruk yollarda yakıtımızın bitmesinden ne de ürpermiştik, değil mi?

Ya o unutulmaz futbol maçlarımız. "Top geçer adam geçmez" kavramının üzerinde tecessüm ettiği kişi olarak sen nasıl da hırsla çalışırdın defansta. Kaç can yaktın söylesene!

Seni ellere göndermeye geldiğimizde, hava alanında biz kendi onurumuzu yücelttik, senin gibi bir dosta sahip olduğumuzdan.

Sen şimdi dillerine, kültürüne ecnebi kaldığın mekanlarda, hayatını idame ve ikame ettirirken, gönlündeki güzellikleri sempatik tavırlarınla başkalarına aktarmaya gayret ediyorsun. Eminin ki bu yönüyle kimleri memnun etmektesin. Ayrıca ailende seninle çok gurur duymakta. Gözümüz arkada değil hiç de, sen şuan Refikin ile daha da mutlusun, bir kutlu bir yolcuya kollarınızı açmış beklemektesiniz ve bunların seni nasıl da mutlu ettiğini görebiliyorum. Hayata bakış açını nasıl da şükürle örgülediğini görmek bana kendi adıma bile umut vermekte.

Seni en son ne zaman gördüm ve ne kadar görebildim. Elini nasıl sıktım, sırtını nasıl okşadım.. hatırlıyorum, senin düğünündü ve ben senin fakir şahidin idim. Üstünden bir yıl mı geçti? Bir yıl az mı? Kesin olan şu ki, ben seni çok özledim.

Sana yazmak, senin hakkında yazmak hiç zor değil benim için ama şimdi burada noktalıyorum, duanı talep ediyor, sıcacık tebessümünün matlubu olarak seni sıkıca kucaklıyorum.

Not: Bu mektup birkaç dost haricinde kimseye bir şey ifade etmeyebilir. Önemli de değil. Okuyup bizi anlayanlar yeter ki geçen günlerin gönüllerden silinmediğini görsünler, o günleri içlerinde dinç tutsunlar.

Okunan: Akasya ve Mandolin

2011-04-25T12:01:00.025+03:00

İki bölümden oluşan kitap Mustafa Kutlu'nun köşe yazılarının derlenmesiyle oluşturulmuş. İlk bölüm "İçedönük ve Derin" ikinci bölüm "Akasya ve Mandolin". Kitaba ismini veren yazı ikinci bölümde ve ikinci bölüm kitapta değil. Bu bir baskı hatası değilse nedir? Dergah yayınları böyle bir şeyi nasıl yapar?

Kitabı alırken zaten bir hikaye kitabı olarak almıştım. Okumaya başlayınca düşündüğüm şey olmadığını anlayıp kitabı bırakmayı düşündüm, sonra bırakmanın doğru olmayacağı ve Mustafa Kutlu'nun yadsınamaz hatırına kitabı bitirdim. Pişman tabi ki olmadım, hatta bir yere gitme, gezme, kültürümüzle yoğrulmuş mimarimiz ve şehirlerimiz açısından çok bilgilendirici bir kitap oldu benim için. Her zamanki gibi kitabın arkasındaki sayfalara, kelimeleri, yerleri, çiçek isimlerini, gezilip görülecek yerleri, isimler, yazdım da durdum. Kitap özellikle son yüzyılda yaşadığımız şehirleşme hadisesi üzerinde durup geçmişe ağıt yakıyor.

"Yaşadığımız dünya her an bizi ""hakikat"ten koparmaya uğraşıyor. Bunu sağlamaya çalışan muazzam bir siste ile boğuşmaya mecburuz. Galiba geleceğin üzerinde yükseleceği sanat ve kültür hamlesi bu trajik mücadeleyi ele alacak. Veya hoşça vakit geçirmek için bir oyun ve eğlence aracı olsun diye üretilen sanat eserleri (!) bu yolda yeni başarılar kazanacak."

"Gerçeğin kaybolup imajların hakim olduğu bir ortamda, acaba diyorum şiirin, sanat ve kültürün yeri, hala bizim eskiden bildiğimiz yer midir? "

"Ülkede fikir ve sanata prim verilmesi, gerçekten bir ilgi duyulması için bunların oturduğu zeminin meşru, itibarlı, geçerli bir yapıya kavuşması lazımdır. Bu zemin kolay kurulmaz, süre ve sabır ister. İktisadi düzenin, adaletin, milli eğitimin, sağlığın, siyasi hayatımızın istikrara kavuşması lazımdır."

"...Bir kuşun bir kuşa seslenişinde, patlayan tomurcuğun güneşe gülümseyişinde, yağmurun toprağa değişinde varolan sırrın şahidiyiz."

***

Son olarak birkaç görülecek yer yazalım, bakalım İstanbul delisi olan hepimiz, bir sorgulama yaşayalım, duyduk mu gittik mi?

Anadolu Kavağı - Yoros Kalesi - Kanlıca - Kandilli - Vaniköy - Çengelköy - Çırçır - Hünkar - Kaymakdonduran- Vefa - Kandıra - Kumkapı - Narlıkapı - Takkeci İbrahim Paşa Camii - Galata mevlevihanesi - Yenikapı Mevlevihanesi - Anadolu ve Rumeli Hisarları - Balat sahilleri - Zeyrek - Merkezefendi - Fener - Karagümrük ....

diğerlerini zaten yazmıyorum.

Gittik mi buralara? Duymadığımız yer var mı bu listede adı geçen? Yoksa İstanbul sevgimiz klişe bir söylemden öteye geçemeyen zırvalamalardan mı ibaret?

İzlenen: A Single Man

2011-04-23T07:29:00.057+03:00

Bu film hakkında yazmayı düşünmüyordum, ama dosttan bir yorum gelince yazmayı görev saydım. Tabi sadece filme değilde anlatısına dair birkaç kelam yazayım istedim. Kavramlar hakkında çokça düşünüyorum. Telaffuz ettiğimiz kavramların zihinlerimizdeki, toplumumuzdaki yansımaları, içimde sıkıntı oluşturan, kendime de kızdığım bir olgu. İşte "Modernizm" 16. yüzyıldan bu yana kavram olarak hayatta olan ve her daim algısı ve tesiri değişen bir kavram. Özellikle bilişim çağının yokuş aşağı kendine dahi hakim olamadan yuvarlandığı - yuvarlanmaya başladığı dönemden itibaren- dönem boyunca kucağımıza birçok babasız çocuk bıraktı. Biz bu babasızları ne yapacağımızı tam bilemedik. İnsanlık doğru rehber ve kaynaklardan hakikat dersi alamadığından ve medet umduğu yerlerden vefa göremeyince dolayısıyla bu babasızları zaman zaman dost deyip bağrımıza bastık, kimisine tam olarak sırtımızı dönerek oradan hakikate onu inkılap edemedik. İster sosyolojik, ister ekonomik bu kavramlar, çıkış yolu olarak görülen caddeler eninde sonunda hep çıkmaz bir sokak olarak kalmadı, bizi bizden alıkoydu. Hümanizm böyle, özgürlükçülük böyle, kapitalizm böyle ... böyle .. böyle... Biz bu kavramlara kendi rengimizi vererek onları insanlığın hizmetine sunma şansından da bu dönem boyunca üzüntü ile, uzaktık.

İşte bu düşüncelerim doğrultusunda (az kalsın ışığında diyecektim) bir sanat eserini, bir filmi, tiyatro eserini, şiiri artık ne ise.. cihanşümul doğrulara, yani fıtrata, sanatın -bildiğim kadarıyla- kaidelerine ve sonra da kendi doğrularıma göre değerlendirmeyi kendimde bir hak addederim.

Bu cihette A Single Man, çok iyi paketlenmiş, çok incelikle sunulmuş, temiz ve kaliteli malzemelerle önümüze sunulmuş bir kusmuk gibi bir şey. Tabirim ağır da olabilir, her zaman kendimden de emin olamıyorum. Fikirlerim, sözlerim bazen çok fevri olabiliyor, düşüncelerim değişebiliyor. Fakat yine de son on yıldır önümüze matah bir değermiş, sanki isteyenin hakkıymış gibi bir sunulan eşcinsellik öğesini bir nevi örtük halde hoş ve meşru gösteren bir filme daha iyi şeyler diyemeyeceğim. İnsaniyetimize, ruhumuza, kalbimize, aklımıza tamamen zıt ve bunlar bozulmadan hoş görülemeyecek bir eşcinselliği; İzlanda (ve birçok Avrupa ülkesi) evlilik yönüyle serbest bırakmıştı ve bu haktan ilk yararlanan ülkenin 75 yaşındaki kadın başbakanı olmuştu da, biz halen Eyyafyallayöküll'ün bir türlü neden dinmediğine fiziksel sebepler arayıp durduk. Lut kavmi neden helak olmuştu bilen var mı?

Evet iyi oynanmış, dramatik yapısı iyi kurulmuş, müzikleri ve görüntüleri ile çok incelikle tezyin edilmiş kötü bir bir şey bu film. Onu kötü yapan yönüyle tek artısı, yönetmen filmi aşk (nasıl bir şeyse bu) temeli üzerine bina etmiş, belden aşağı kısmını -pek- tasvir etmemiş.

Okunan: Derviş Hüneri

2011-04-20T14:34:00.097+03:00

İsmini ne kadar çok işitsem de ilk kez bir kitabını okuyorum Nuri Pakdil'in. Kendisi Hukukçu olan Pakdil, Edebiyat ile özdeşleşmiş bir isim. Kendisi ve eserleri hakkında malumatım okuduğum tek kitabı kadar. "Derviş Hüneri" bir günlük hüviyetinde, fakat tam olarak değil. Zamanın gölgesini satırları üzerinde taşıyan ve içlere, özlere yönelik deyişlerden oluşan anlamlandırılması, özüne inilmesi kolay olmayan -en azından benim için- bir kitap bu. Kah bir "Çelik Adam"a, kah "Ortadoğu'ya, Filistin'e, Kudüs'e" ve "stop" ve "direniş"lerle "Edebiyat"ın yerine uğruyor, okuyucusunu bu muğlak yolculuğa çıkarıyor. Bu yolculukta tam bir derviş izleğimiz var. Ben burada kitaptan sadece kendi ruhuma yakın olan ve aklıma açıcı gelen bazı iktibaslar yapacağım.

* Kurşunimtrak solukların yılgınlığı kaplıyordu ortalığı.

* Ayrılık kapıyı çalmadı, içeri girdi pencerelerden..

* Gözlerime İstanbul dola dola...

* Sıkıntı insanın yüreğini kemirmiyor, kafasına musallat oluyor...

* Perdeleri çıkarırken yanakları ıslak epeyce bulut takla ata ata evin üstünden geçti: güneş de oradaydı demek ki.

* Yalnızlıkta kendi cümlesi bile eslik edebiliyor insana.

* Yaz geçmez ki! İçimizde bekler bir yerde.

* İnsanın, içinden kurduğu cümlelerin ağırlığını omuzlarında hissettiği vakitleri iyi yaşaması gerekiyor.İçimiz: şansımızdır çünkü.

* Havada kanat çırpan kuşlar gibi: daha yazılmamış bir cümle

* Varolan düğümleri daha da kördüğümleştirmeden geçinebilecek miyim?

* Gündüzün çalkantıları beni geceye havale ettiginde...

* Öcümü üzerine devsi bir şahmerdan gibi indirebileceğim.. şoför aynasından içimiz göremez ya...

* İçimdeki uzun yürüyüşler de yürüyüşlerimden stil itibariyle ayrılırlarsa da özgün söylenişleri ikisinin de ateş babındandır.

* İnsan, geceleyin, yalnızsa, en çok kendini gereksiniyor: zaten, yalnızlığın büyük güç oluşu da bundandır: gündüz de öyledir de, geceki yaslanış başkadır.

* Bazen başımı ayrı mı taşısam diye de düşündüğüm oluyor; çünkü, aşırı gürültüyle dolu içi.

* Harfler güçlükle bir araya gelebiliyorlar.

* Sükun vadileri..

* YİTİRİLMİŞ ZAMANı yakalayabilmek...

* Pencerede hafif güz tereddütleri..

* Varım yoğum zamanım.

* Dünyada en güzel seslerden bir de bir yazarın yazı makinesinin sesidir; hele de tuşları kağıdın üzerine düşerken YARADANA YAKINKLARSA.

* Gerçekten, harfler bile şaşırıyorlar satırların içlerinde.

* Acının küresel boyutuna varılınca.

* Gittim; daha gittim, az daha gittim : rüyamı, gözlerim açık, vargücümle tutuyorum.

* Sessiz bir mekan özlemi, doğrusu, bütün özlemlerden önce geliyor. Zihnimizin, tüm boyutlarıyla, derinliğiyle derlenip toparlanabilmesi, yoğunlaşabilmesi ve kendini yeniden üretebilmesi başka türlü mümkün mü?

* Sessizliksizlik bence büyük işkencedir.

* Ne güzeldir bir insanın uykusunu unufak edilmeden alarak uyanabilmesi!

Okunan: Gençlerle Başbaşa

2011-04-18T18:52:00.148+03:00

Bu kitap, benim neredeyse 30 umda okuduğum fakat 18 - 20 li yaşlarda okunması gereken bir eser. 36 yaşında üç fakülte, bir yüksek okul ve Hukuk doktoru unvanı almış bir yazarın kaleminden çıkma incecik, sade ve sistemli bir eser. Yazarın eğitim hayatının tümünden süzülmüş tecrübelerin kaleme alınmış hali.

Kitap nefis bir "Başlamadan Önce" bölümü ile açılıyor, burada Fransa'daki talebeliği döneminde başından geçen bir olay vasıtası ile hayata-ilme-öğrenmeye bakış açısının nasılda değiştiğini anlatıyor ve ilim ile zeka, amel ile irade ilişkisine değiniyor. Bu eserin - kendisinin nefis üslubu ile- "fikri çalışma atölyesinin genç ve tecrübesiz çırakları" için bir rehber hükmünde olduğunu belirtiyor.

Muvaffakiyet ile mesut olmanın aynı manaya gelmediğini, çünkü saadetin tamamiyle gönül işi olduğunu fakat saadet yolunun muvaffakiyet yolundan farklı olmadığını; saadet ülkesinin, muvaffakıyet diyarının biraz ilerisinde olduğunu tecrübi olarak aktarıyor.

Kitap meseleyi şu şekilde sistematize etmiş:

1- Muvaffak olma yolunun tehlikeleri ve düşmanları

- Tembellik

- Kötü arkadaş

- Kötü örnekler

Bu bölümde Namusluluk'un tanımını şöyle yapmı yazar: "İnsanın vicdanı ile baş başa kaldığı zaman ona verecek utandırıcı hesabının olmamasıdır." Ve ekliyor: "Bu ise, mesut olmanın ve iç huzuru ile yaşamanın ilk ve en zaruri şartıdır."

2- Muvaffak olmanın şartları

- İradeli olmak

"İnsan zekası ve bilgisiyle değil, ancak iradesi ile insandır" diyen yazar irade bahsinin üzerinde çokça durmuş. İradeyi tanımlamış, Hareketlerimizi "bizim olan" ve "bizim olmayan" şeklinde ikiye ayırmış.

Bizim olmayan hareketlerimiz:

- Refleksler ve otomatik hareketler

- İnsiyaki hareketler

- İtiyatlar (Sağlam bir nefis terbiyesinin rehberliğinde bunları sevk ve idare etmek daima mümkündür. )

- Telkinli hareketler

Bizim olan hareketlerimiz bahsinde de yazar iradeyi ele almış, telkin ve itiyadın otomatik sürükleyişine karşı irade kuvveti ile dayanmanın altını çizerek, Ahlaki iradenin tanımını yapmıştır.

3- Terbiyenin Ruh ve Karakter üzerindeki tesiri

Bu bölümde Mizaç ve karakter tanımları ile başlayan serüven, terbiyenin karakteri değiştirip değiştiremeyeceği üzerine farklı telakkileri ele alarak devam ediyor. Burada 3 telakki bahsederek son sözü söylüyor:

- Terbiyenin karakter üzerinde hakiki bir rolü yoktur, görüşü.

- Bütün huyların kazanılmış olduğunu savunan görüş

- Cebriyecilik (ki bu telakki zaten ilk görüş ile aynı düzlemde)

Ve bu hususta son sözü;

- Irsi huyların değiştirilemeyeci,

- Mizaca bağlı huyların güç olsa da terbiye edilebileceği, (Huy ile spor ve musiki arasındaki bağa değiniyor.)

- İtiyatla elde edilenlerin ve tamamiyle kazanılmış huyların ise sıkı bir irade kontrolüne ve nefis mücadelesine tabi tutularak değiştirilebileceği.

oluyor.

"Benliğimizin kapısını ve penceresini açıp da şuursuzca içeri aldığımız bu uğursuz misafirleri, aklımızın ışığı ve irademizin rehberliği ile kapı dışarı edebiliriz" şeklinde enfes bir benzetme ile yolumuza ışık tutuyor.

Yanlışa ilk adımı atmama hususunu, "Gerçi ilk günah çok kere günahların en büyüğü değildir; ama ilk adım olması itibariyle en mühimmidir." diyerek işaretliyor.

4- Muvaffakiyet ve verimli çalışma

Say - Gayret - Verimli çalışmanın şartları - Verimli çalışmanın hissi şartları -Verimli çalışma ve adalet - Çalışmanın usulü kısımları ile bu bölümü bitiriyor.

5- Çalışma hayatının ve umumiyetle muvaffak olmanın kanunları bölümünde de birçok düsturu sıralıyor.

Yazar bizden kitaptakileri kulağımıza küpe yapmamızı ve kendisini hayırla anmamızı istiyor. Biz de inşallah dileğini elimizden geldiğince yerine getirdik.

Hissiyatıma Tercüman...

2011-04-14T12:55:00.003+03:00

Kitaplar, yazarlar, yazılar.. kitaplık, kütüphane.

Kitaplarımdan yaklaşık 3 te 1 ini Ankara'ya getirdim, bir-iki hafta kolilerin içinde kaldığı süreçte sanki ben sıkışmış gibi hissettim. Sonra bir kitaplık aldım. küçük bir kitaplık, zaten kitaplık isminde bile bir ufak"lık" var. Her gelen "oooo" nidası ile yahut gizli bir gıpta ile oraya bakıp geçiyor.. yalnız bir-iki kişi "ne okuyalım","nasıl okuyalım" diye sordu. Önemli olan bu sorunun bana sorulması değil, hiç önemsemiyorum. Hatta ben kitapları, okumayanlardan kıskanıyorum. Önemli olan bu soruyu artık kendilerine sormaları. Ben çok az kitap okuyan biriyim. Ama bir çırpıda "Ülgener, Başgil, Topçu, Meriç, Safa, Hazard, İkbal, Fazıl, Güngör, Karakoç, Guenon, Illich, Schuon, Poper" isimlerini sayabilirim. Saymak önemli mi? Bence eksik ama yine de önemli, başkasının bu husustaki düşüncesi beni bağlamıyor. Okudun mu bu isimleri? Yalana zorlama beni derim. Ama biliyorum, ömür vefa ederse okumanın hakkını vererek okuyacağım.

Geçen gün birinden duydum, denmiş ki : "Bu millet hiç bu kadar cahil bırakılmadı." Evet, cahil olmadı değil, cahil bırakılmadı.. Sözün üstüne söz olmaz ama durum ancak böyle özetlenir diyebiliriz. Kendime hiç bir paye biçmem, biçemem, ama nerede okuyanlar? Hayatımın büyük çoğunluğunu üniversite mezunları ile geçirdim. Ama okuyan, en azından okuyamasa da bunun çilesini çeken az insan gördüm. Bu beni kahrediyor. O zaman ben daha iyi olurdum, diye kahroluyorum. Belki sivrilmezdim böyle, bir "sıfır" iken. Daha da gayret ederdim, daha da okumak. Çünkü geride kalmak bana çok ağır geliyor. Şu itiraf ta gerçek: Hiç önde olamadım. Yani sen düşün benim çilemi.

Dün akşam, evet çok evvel değil, yalnızca dün akşam, bir arkadaşımla benim eski defterlerime baktık, ajandalarıma.. notlarım. "Ne kadar da az diye iç geçirdim", arkadaşta "ne güzel ya" gibisinden bir iltifat. Ben bu iltifatlarla taltif edilmenin sıkıntısını yaşıyorum. Kitaplar, listeler... kaç yıldır kitap listesi tutuyorum? Belki 10 yıldır. Onları saklıyorum. Kitaplarımı sıralıyorum, saklıyorum, özenle ismimi üzerlerine kaydediyorum, nereden almışım, kiminleymişim, tarihi nedir.. ve imzam. Fakat okumam gereken kadar ve okuyabileceğim kadar okuyamıyorum . Okumuyorum. Ama okuduğum kitabı da delik deşik ediyorum, yanlarına notlar, altı çizili satırlar.Okuyamadığımda da eldeki maden de eksiliyor, çürüyor.

İş hususunda düşününce bazı meslekler sadece kitaplarımı taşıma derdinden dolayı bana zor geliyor. Yaşadığın eve mahsus kitaplık yaptıracaksın ama o gittiğin yere uymayacak. Oradan oraya taşınman gereken daha iyi işler. Daha iyiler ama böyle zorluklara gebeler. Bu düşünce bile beni bazen zorluyor. Hiç şöyle koltuğum, buzdolabım, vitrinim olsun diye düşünmedim, ama hep aklımın bir köşesinde duvarları kaplayan özenle kitapların içine sıralandığı kitaplıklar vardı. Cache filmindeki kitaplığa bayılmıştım mesela, seyredeli o kadar zaman olsa da o kitaplığı unutmadım. Idefix'te 1500 tl nin üzerinde kitap sepetimde, kitapyurdunda da yaklaşık aynı tutarda kitap. Alabilicek miyim, hele okuyabilecek miyim onca kitabı bilmiyorum, kendime eziyet etmek istemiyorum bunun cevabı ile. Zaten okunamayacak kadar çok nitelikli kitabın basılmış olması bile beni zaman zaman üzüyor.

Babamın evinde çekmeceler dolusu gazete kupürlerim var, esn son babam "şu kolide ne var oğlum" demişti de, tam cevabını verememiştim, diyememiştim ki, tekrar okuyamayacağım ama aynı zamanda atamayacağım gazete kupürlerim var.

Bazı filmleri bulduğumda (bir dönem filmlere ulaşmak o kadar zordu ki - şimdi benden film isteyenlere film veremememin nedenini anlayamayanlar o günleri hiç görmemişlerdir) ve bazı kitapları aldığımdaki hazzı ben anlatamam, sen anlayabilir misin bilmiyorum. Mesela 3 ay önce idefix'ten 20 tane kitap almıştım da kaç defa kargo şirketini aradığımı, kitaplar gelince odamın kapısını sıkıca kapatıp onları kanepenin altına nasıl özenle yerleştirerek sakladığımı sana izah edemem. İnan kitapları kıskanıyorum ben.

Bir de bulamadığım kitaplar var: Doktor Faustas var mesela, Stalker var. Bunların neden Türkçeye çevrilmediğine anlam veremiyorum. Yahut çevrildiler de ben mi habersizim?

Bunun yanında kaybettiğim kitaplar.. inan pek fazla değiller, ama şu "Bilinmeyen Osmanlı" var ya.. o benim içimde yıllardır bir kurt. kemiriyor, kemirecek. Ta ki tekrardan alıncaya kadar.

***

Bana bu satırları ne mi yazdırdı?
Tabi ki hakiki münevver, mütefekkir Ahmet Selim'in yazısı.

Lütfen bunu olsun okuyun.

Kısa Kısa

2011-04-14T09:11:00.002+03:00

Aldığım notlardan bazıları... bazıları benim, bazıları okuduklarımdan.. hangisinin benim olduğu zaten belli.

* Geçtiğimiz günlerde bir ağızdan şöyle bir ifade işittim, çok hoşuma gitti. "Profesyonel münafıklık". Evet zamanımızın münafık tanımını tam hakkıyla ifa eden bir tabir.

* Fakirullah Hazretlerinin meftun bulunduğu yerde yazan "Anlarsa, uzağım yakınımdır / Anlamazsa yakınım uzağımdır." sözünün hayat bulmuş hali, bu alemde sadece 6 defa yüz yüze görüşse de günde iki defa manen ve yirmi defa duada ismen birlikteliğin tecessüm ettiği haldir.

* "Dışı sahra-yı kesrette, içi umman-ı vahdette"

* "Dad-ı Hak ra kabiliyet şart nist"

* Üzerine hakkını vererek yazabileceğim birkaç konu düşünüyordum bu günlerde.. aklıma gelenler:
   - Çenemi tutamamak
   - Büyük konuşmak
   - Ne kadar ham olduğum
   - Nedamet
   - Ertelemek
   - Tembellik

* Bir not: Kafam karışık, ruhum yıpranmış, bedenim yorgun, ellerim kirli, hislerim tarumar olmuş, zihnim bozguna uğramış halde...

* Diğer bir not: İnsanın kendisinden nefret etmesi, bir çözüm olmadığı gibi acısını, kederini deşen bir araç oluyor çoğu zaman. (introspection)

* Geçen haftadan beri doğum günlerini yazdığım kağıdı bulamıyorum, ha bugün ha yarın ortaya çıkacak derken zaman geçiyor, umutlarım tükeniyor.. "A.... ne zamandı senin doğum günün" demek de ağırıma gidiyor.

Ankara, Nisan.. Güneş ve Kar

2011-04-12T14:15:00.002+03:00

Ankara'da nisan.. kar yağıyor, soğuk insanların yüzünü ve göğüslerini dövüyor.

Ve yine de güneş bulutların arasından bizleri selamlıyor.

İzlenen: A Short Film About Killing

2011-04-09T00:09:00.006+03:00

Adından da anlaşılacağı üzere "öldürmek" hakkında bir film bu. Ama sadece öldürmek üzerine değil. Filmin ana ekseninde "bir insan ne kadar kötü olursa olsun, ne yaparsa yapsın, bizim onu öldürmeye-ölüm cezası vermeye hakkımız var mı" sorusu var. Fakat filmin niyetini sadece bu soru ile sınırlamak yanlış olur. Kader, adalet, cezalandırma, sosyal psikoloji, ferdi ve toplumsal ahlak, yozlaşma, nesillerin yetiştirilmesi, toplumun ruh haletinin birey üzerindeki etkisi, sevgi gibi esaslı konular üzerine esaslı söylemleri, daha doğrusu soruları olan bir film bu. Bu açıdan bakıldığında Hanake'nin "Beyaz Bant"ı ile yakından bağlantılı.

Bu "düşünen yönetmen", üçlemesinde zirveye taşıyacağı kader eksenli incelikli anlatım tarzı ile birbirinden farklı ve alakasız görünen insanların hayatlarını aynı kare içinde gösterme becerisini bu filmde de ustalıkla gösteriyor. Karakterlerin film boyunca analizi yapılırken, yani seyirciye olaylar ve kişiler tanıtılırken (Film bu hususta çok başarılı) aslında olacak olanı rahat bir şekilde anlayabiliyoruz. Tüm bu olup bitenler sırasında yönetmen bize soru sormuyor, soruyu kendimize sormamızı istiyor: Ceza ve cezalandırma kavramlarının içeriği, caydırılıcılık ilkesi üzerinden, bunu yaparken insan öldürmeye hakkımız var mı? sorusunu sorgulatıyor film. Acımasız iğrenç bir katilin dahi insani yönlerini olabileceğini göstermeye çalışıyor, o katili toplumun kendisinin o hale getirdiğinin altını çiziyor. Kendince bir sonuca da varıyor. Bu sonuca isterseniz katılırsınız isterseniz katılmazsınız.

Şimdilerde ülkemizde sıkça tartışılan ölüm cezası

Ben yönetmenin vardığını sandığım sonuca katıldığımı söyleyemem; farklı gözlüklerle, farklı açılardan farklı kaynaklardan beslenerek bakıyoruz, ama bunu bir sanat eseri ile sorgulanabilir kıldığından dolayı kendisine müteşekkirim.

SCORSESE ve TAXI DRIVER

2011-04-08T00:14:00.001+03:00

Öncelikle bir filmi oluşturan tüm öğelerin mükemmel uyumunun simgesi olarak gösterilebilecek film; ele aldığı dönemini hem zahiri yönüyle hem de ruhsal yönleri ile kusursuz işler. Oyuncularından yönetmenine, müziğinden görüntülerine, detayda boğulmayan ama onu da ihmal etmeyen senaryosundan kurgusuna kadar tüm bileşenleri ile zirvede olan film; bu öğelerden birinin aksaması ile kesinlikle bu bütüncül havayı yakalayamaz ve bu başarıyı da elde edemezdi. Zaten bu ekip birçok filmde beraber çalışarak başarıdan başarıya koşmuşlardır.

Taxi Driver; sinema tarihinin en iyi açılış sahnelerinden birine (belki de en iyisine) sahiptir. Filmin açılış jeneriği adeta filmin bir sinopsisi hüviyetindedir. Zira film kaotik (dehşetengiz) bir müzik eşliğinde, duman ve alevvari görüntülerle başlar. Duman bulutu; içerisinden bir Taxi’nin geçmesi ile dağılır. Bu filmin ilerleyen safhalarında çokça zikredilen ‘Yağmur’ imgesinin Travis kullanımındaki Taxi’ye işaret olduğunun apaçık bir göstergesidir. Aynı zamanda; hiç kuşkusuz jenerikte geçen isimlerin kırmızı aleve benzer bir fontta olması bilinçli bir seçimdir. Müziğin değişip romantik bir havaya bürünmesi Travis’in yüzünü gördüğümüz sahneye denk gelir ve romantik bir karakterle karşı karşı olduğumuzu bize belirtir. Travisin dehşete kapılmış bakışlarını ve bu bakışlarla kirin-pasın, ahlaksızlığın şehrini izleriz. İzlediğimiz şehir manzarası müziğin yine değişmesine denk düşer ve pek bulanıktır. Bulanık olması ise hem şehirdeki tefessüh etmişliğe hem de Travis’in pekte sağlıklı olmayan bakış açısına delalettir. Ve bu şehirde insanlar alevler içinde yanmakta; fakat bunun farkına varamamaktadırlar. Açılışta Scorsese bunu da enfes bir şekilde görselleştirir.

Travis’in iş başvurusu bizim onu tanımamıza yardımcı olur. Aslında kendisinin de ne denli sağlıksız olduğunu görürüz.

- Şoförlüğü neden istiyorsun?

- Geceleri uyuyamıyorum.

- Bunun için porno filmler var.

- Biliyorum denedim.

- .....

- Sicilin nasıl?

- Temiz, ahlakım gibi tertemiz!

Travis’in günlüğü; Scorsese’nin, çoğu filminde kullandığı ve sinemada zirveye taşıdığı ‘anlatıcı’yı rolünü üstlenir. Bu vasıta ile hem filmin işleyişi kusursuzlaşır, hem de -daha da önemlisi- Travis’i en mahrem yönü ile tanırız: hayata bakışı, hadiseleri değerlendirişi, ne ve nasıl olmak istemesi gibi. Anlatımda yer yer öyle bir dinginlik hâkimdir ki; Scorsese ‘kötü’yü tasvir ettiği sahneleri pat diye kesmez ve adeta izleyicinin gözüne sokar. Ve bundan ötürü izleyici -Scorsese’nin istediği gibi- taraf tutmak gerektiğinde hemen Travis’in yanında yer alır.

Travis aslında tüm nefret ettiği insanlarla aynı batakta, o bataklığın birçok aşağılık ‘meta’sını kullanan biridir. Travis bir anti-kahraman olmadığı gibi kahramanda değildir. O arada kalmış, huzursuz ve tatminsiz ‘aykırı’ bir tiptir. O’nu diğerlerinden ayıran şey çürümenin farkında olması ve meşru ya da değil bu pisliği temizleme gayretidir. Kendini bir çeşit ‘vazifeli’ olarak görür: Scorsese bu durumu; bir bardak su içerisinde eriyen, eridikçe tüm suyu değiştiren, harekete geçiren bir ilaç ile simgeler.

Travis bir ilişki yaşar. Betsy’nin cazibesi, onun bu rezil toplumda kirlenmemesi (‘bu pisliğin ortasında bir melek gibi görünüyordu’), Travis’in ise sıradan, düz biri olmamasıdır(daha önce senin gibi biriyle tanışmamıştım). Betsy’nin ‘düz’ insanlardan hoşlanmadığını; beraber çalıştıkları ve onu seven adama karşı davranışlarından (3 parmakla kibrit yaktırmak istemesi gibi) anlarız. Fakat bu ilişki Travis’in hastalıklı ruh yapısından ötürü daha ilk randevuda biter.

Kaderin cilvesi; arabasına binen Başkan adayı Palantine’e duyduğu huzursuzluğu anlatır ve başa gelecek kişinin bu pisliği bir an önce temizlemesi gerektiğinden bahseder. Yine Palantine Travis’inde izlediği bir televizyon programında ‘halk yönetmeye başlıyor, tabanda kıpırdanma hissediyorum’ der. Bu sözler karşısında Travis kendini görür, sorumluluk hisseder.

Derken Iris’i görür ve ondan etkilenir. Daha çok küçüktür ve pisliğe en derin noktasında batmıştır. Eline geçen bir fırsatı da kaçırdıktan sonra, onu kurtarmak için kendini daha da sorumlu hisseder ve operasyonuna buradan başlar.

Filmin siyahî (zenci)lere bakışı müthiş derecede olumsuz ve bir o kadar da keskindir. Diğer şoförler ile konuşurken iyi giyimli zencilere nefret edercesine bakışı, bir yerde hırsızın yine zenci oluşu, arabası ile ilerlerken zenciler tarafında taşlanması vs. hiçbir yerde zencilerle alakalı ‘iyi’ye rastlanmaz. Anlaşılacağı üzere bu; filmin bir eksiği değil, o zamanki Amerikan toplumunda zencilere bakışın temsilidir.

Taxi Driver sözünü budaktan esirgemeyen ve sürekli gerilimi tırmanan bir filmdir. Olaylar peşi-sıra, hiç zaman fevt etmeden gerçekleşir. Akla kazınan birçok sahneye sahip olan filmde adeta boş tek kare dahi yoktur. Yan öykücükler öyle ayarlanmıştır ki; izleyiciyi finale hazırlar ve filmin genel ilerleyişine iğreti de durmaz. Film genelde ‘neden’lerden çok ‘sonuç’lara yönelir. Ahlaksızlığın, adaletsizliğin sonuçları gibi.

Filmin finali genelde anlaşılamamaya kurban gitmiştir. Travis’in ölmemesi, halk kahramanı haline gelmesi gibi sonuçlar, izleyiciye gerçekleşmesi pek mümkün olmayan şeylerin mümkün kılınarak tozpembe bir tablonun sunulması şeklinde algılanmıştır. Aksine Scorsese filme bu sonu vererek; asıl toplum taşlamasını yapar. Yani genel ahlak değerleri öylesine yıpratılmış ve toplumun basireti öylesine kapanmıştır ki; toplum Travis gibi birini halk kahraman olarak addedecek derecede muhakeme kabiliyetinden yoksundur.

Birçok filminde olduğu gibi bu filmde de kendini kamera karşısında (iki yerde) izleyiciye gösteren Scorsese; sinemada, senaryosunun bu derecede görselleştirildiği az sayıda yapıttan birinin altına imzasını atıyor.

SİNEMANIN OZANI VE YENİ DÜNYA

2011-03-31T19:18:00.003+03:00

Fikir nedir? Fikir çilesi nedir? Fikir işçisi nedir ve kimdir bunlar? Hayatı yekpare bir ‘eğlence’nin ötesinde algılayan ve ona ‘hayat bulmuş yaşam’ dedirten şey bu fikir çilesi değil midir? Kendi dünyamızdan bir Nurettin Topçu, bir Necip Fazıl, bir Cemil Meriç, bir Peyami Safa ve adını saymakla bu satırlara sığdıramayacağımız onlarca, ama yine de bir avuç insan yukarıdaki ‘nedir’lere hayatları ve eserleri ile cevap olmuş müellifler değil midir? Onların yaşamları ve eserleri hayatın gerçek manası itibari ile algılanabilmesi ve ona değerinin verilmesi adına tetkik edilmesi zorunlu şeylerdir. ‘Sorgulanmayan yaşam yaşanmaya değmez’ diyordu Sokrates. O ve O’nun gibi şahıslar düşünmüşler, sorgulamışlar ve yazmışlardır. Peki, sinemadaki durum nedir? Kaç fikir işçisi yönetmen var? Eserleri ile düşünen ve düşündüren kaç yönetmen, kaç yazar var? İnsana varoluş, yaşam, sevgi, aşk, ölüm ve ötesi hakkında kaç kişi bir şeyler anlatmakta ve en azından soru sordurabilmekte? Sinemada fikir çilesi çeken ve onun hamelesi haline gelmiş kaç yönetmen var acaba?

Bu denli çetrefilli sorulara bir hamlede cevap verebilmek hoş karşılayacağınız üzre basit değildir. Yine de düşünmeye teşvik babından; o karanlık fakat bizi nice aydınlıklara alıp götüren yahut nice aydınlıkları getirip bize sunan salona doluştuğumuzda, en azından perdeye yansıyan esere bu sorular çerçevesinde bakabilmek, onu hallaç edip okuyabilmek seyirci/eleştirmen açısından bir sosyal sorumluluk zannediyorum.

Su, güneş, gökyüzü, ağaç ve tabiatın o eşsiz musikisi.. Zahirden batına ve aşkına giden bir görsellik ve anlatım, farklı diyarlardan bize ulaşan bir ses. Hepsinin son uğrağı inkârı namümkün; ‘Ruh’. Öğelerini hep dünyanın incitilmemiş, kirletilmemiş () metalarından alan ve noktayı metafizikle koyan bir sinema anlayışı. ‘Dünya problemi insanla tanıdı’ anlayışının bir göstergesi olan bir sinema. Bir fikir işçisi, tek yazar, tek yönetmen, iki film: ‘Terrence Malick’, ‘İnce Kırmızı Hat’ ve ‘Yeni Dünya’. Biz şimdilik sadece Malick’in ‘Yeni Dünya’sına değineceğiz.

‘Yeni Dünya’ adının da anımsattığı gibi bir keşif filmi. Film, içindeki tüm taraflar (yerliler-İngilizler, Pacohontas-Smith, Rebecca-John) adına keşif/tanıma/anlama gayretini işler. Hatta daha da beliğ ve önemli olan ise, film kendi başına da, her insan için kendini tanıma-keşfetme davetiyesini de taşır üzerinde. ‘Keşif’ duygusuna aşık bir insan için yeni bir keşiften öteye gittiği sonunda anlaşılan bir kadının, yeni bir kıtanın, yeni haritalar için yepyeni sahillerin keşfi.. yeni ruh dünyalarının keşfine yelken açan bir yolculuk. Yelken imgesinin bunca sık kullanımı ve önemi de buradan kaynaklanıyor zaten.

Kameranın ardındaki güç; ön plandaki hikâyeye karşı oldukça rahat tavır içerisinde: ona takılmıyor, seyircinin ona takılmasını da arzu etmiyor, çok mantıklı/rasyonel olmasına önem vermiyor. Ve çok çabuk geçiyor hikâyeyi. Yani bilinçli bir tercih söz konusu burada. Asla değil fasla bakma meselesi. Aynı durum ‘Yeni Dünya’daki kadar olmasa da ‘İnce Kırmızı Hat’ta da var. Kaptanın düşmanlardan ve kralın varlığından bahsetmesi, dil probleminin çarçabuk sayılabilecek şekilde çözülmesi, mısır tohumlarının İngilizlere verilmesi, yerlilerle ilk kan dökülmesi gibi hadiseler film içerisinde, yönetmenin niyetinin iyi anlaşılması ile hoş görülebilecek bir hal alan, fakat havada kalan şeyler. Yani kaptan hangi düşmanlardan bahsediyor? dilini bilmediği yerlilerle nasıl konuşarak kralın varlığına kanaat getiriyor? Yeni bir dünyaya yerleşme düşüncesi ile gelen İngilizler mısır tohumlarını kendileri getirmiş olamazlar mı? gibi sorular akla gelse de yönetmen ve amacı nezdinde bu sorular çok önem arz etmiyor.

Kaptan ‘geleceğin ülkesini kurma’ maksadı ile yeni topraklara adım attıklarını ve bu işte öncü olduklarını yinelerken, aç kalan adamları karınlarını doyurma yerine altın arama gayretine giriyorlar. Yine asıl maksadın sömürü olmadığı vurgulanmasına karşın [-ne zaman araştırmaya çıkacağız efendim. –buraya yağmalamaya gelmedik.], yeni toprak keşifleri, dolayısı ile yeni maden ve zenginlikler her daim İngilizlerin akıllarının bir köşesinde duruyor. Bu nokta üzerine değinip geçse de Terrence Malick; asıl eleştiri oklarını modernite, ‘çağdaş’ uygarlığın yıkıcılığı, yıpratıcılığı, ‘insanın tabiatını’ ve ‘tabiatın saflığını’ nasılda heba ettiğini üstüne basa basa izah ediyor. Yeni Dünyaya ayak basıldığında ‘Tanrının merhameti: kimseyi ayırt etmeden ve fakirleşmesine izin vermeden nimetlerle donatması, kendisine ve insanların kendi arasındaki sevgiyi dahi pervasızca/hesapsızca vermesi’ diyor yönetmen. Zaman ilerleyip merhametin lanete inkılâbı, sevginin hasede, nimetin nikmete, temizin kirliye çevrilmesi… hepsi de imgelerle okuyucunu [evet Terence Mallick filmi okunur!] önüne seriliyor.

1600’lerde geçen filmi günümüz dünya dengelerine uyarladığımızda; sömürünün bitmeyip sadece şekil değiştirdiği, sömürenin ise hiç değişmeden devam ettiği ayan beyan görülüyor. ‘İnce Kırmızı Hat’ bu noktada âdemoğlunun nasılda bir hiç uğruna savaştığı; hasedin, kinin, öfkenin ve samimiyetsizliğin enfüsi planda insan [ruhu], afakî planda âlem üzerine nasıl olumsuz tesir ettiğini gözler önüne daha net sunuyordu. Aynı söylem ‘Yeni Dünya’da daha şümullü fakat daha muğlâk olarak seziliyor. Daha şümullü; çünkü savaştan daha ziyade aşk-sevgi ön planda (çünkü sevgi mahlûkatın mayasıdır), daha muğlâk çünkü yönetmen cümleyi noktalamıyor, izleyicinin bunu yapmasını öngörüyor. İktidar mücadelesi, açlık karşısında insanın nasıl insanlığını kaybederek kendi türünü yemesi (Akif’in ‘dişsiz mi bir insan, onu kardeşleri yerdi’ dediği yer işte!), ceviz kabuğunu doldurmayacak tartışmalar ve mücadeleler. Mimsiz medeniyet dedikleri nokta bura olsa gerek.

Kaptan Smith yerlilerle görüşmeye gönderilip tek başına onların ortasında kaldığında; yerliler tarafından ilginç bir seansa tabi tutulur. Bir ‘arınma’ ile neticelenen seans; John’u geçmiş kirlerinden(!) temizlenmesi/arınması olarak okunabilir. Bu arada birkaç saniyelik bir yelken açılma sahnesine şahit olmamız, hem yeni bir keşfe çıkan hem de keşfe âşık bir kâşifi işaretler. Yerlileri, yaşam ve inanış biçimlerini keşfedecek hem de onlarla yetinmeyerek yeni sahillere yelken açacak bir kâşif (sonunda pişman olmasına rağmen!). Filmin çeşitli yerlerinde görülen kuşlar devranın dönüp durduğu ve hiç bitmeyen bir yolculuğun parçası olduğumuzu işaretler.

Malick’in kamerası tüm olup bitenin peşinden hiç durmadan gider; yer yer dua için göge kaldırılmış avuçlar gibi semaya seslenir. Bu bağlamda Malick’in kamerası ‘vicdan’ın vizörü, içsesleri de ‘vicdan’ın fısıltılarıdır.

İlkinden son karesine kadar sinemayla dopdolu, vicdanı konuşturup maddeyi susturarak ruha seslenen, ruhu seslendiren, mutlak saadetin yalnızca bu dünya ile sınırlı olmadığını izah eden, değişik ve geniş okumalara izin veren bir film ‘Yeni Dünya’. Keşfedilmeye değer aynı zamanda muhtaç.

Ankara Film Festivali ve izleyebildiklerim

2011-03-31T12:41:00.003+03:00

Festivalin bir türlü sevemediğim afişi... Tema güzel, fakat bu renklerde neyin nesi?

***

Hücre 211

Bahsini ve methini daha önceleri de duyduğum Hücre 211, hapishane psikolojisini, baskıcı zihniyetleri, siyasi çıkarlar için yok sayılan, ezilen hayatları, ferdin karar alma süreçlerinin kritikliğini sert bir üslup ile enteresan konusu içerisinde güzelce anlatan bir film.

***

Tehlikeli Yol

Ken Loach'ın muhalif bakışının son ışıltısı olan film, Irak savaşını, orada ne için savaştıklarını (maddi çıkarlar hariç) dahi bilmeyen "batılı" askerler ile, "bu askerler ne için burada" sorusuna "işgal" cevabı hariç yanıt bulamayan mazlum "orta doğulu" insanlar olmak üzere iki eksen üzerinden anlatmaya çalışıyor. Ağırlıklı olarak orada yaşamını dönen çarklara çomak sokup bozma ihtimali barındıran bir insanın hayatını kaybediş süreci ve bu süreçte sevgilisi ve en iyi arkadaşının ikircikli konuyu araştırması üzerine kuran film, "elinden geldiğince" objektif olma gayreti içerisinde. Fakat yine de Iraklı cephesinden yaşanan dramın -bu tatsız ve yetersiz kelime canımı sıkıyor- zulmün boyutları açısından yeterli olabildiğini söylemek mümkün değil. Ayrıca dikkatli seyirciler için, kader, işkence, iç muhasebe, öç alma ve intihar kavramları üzerine de zihin jimnastiği sunmayı da ihmal etmiyor.

***

Beyaz Çayırlar

İran sinemasından kendisine has konu ve anlatımı ile sinemayı tarif eden bir örnek. Ayrıca; politik söylemi, İran, inanç ve kültür üstüne görüntü ve olayları ile anlaşılması zor, dayanılması çok kolay olmayan fakat sinemasal zevki bolca içinde barındıran bir film. Görüntüleri bana Angelopoulos ve Tarkovski filmleri anımsattı.

İzlenenler

2011-03-09T01:20:00.002+02:00

İzlenenler

2011-03-02T08:23:00.002+02:00

Beklentilerimin çok üstünde bir filmle karşılaştım. iyi bir eğlencelik seyirlik.

Polanski yine sapıtmış: şeytan, kadın ve saplantılı şeyler.

Sanırım ilk kez, en iyi film dalında oscar almış bir filmde uyudum. Ama neden benim yorgunluğum, filmin kendisi değil. Yine de filmin uyku uyanıklık arasında bana pek parlak geldiğini söyleyemem.

İzlenenler

2011-02-11T20:25:00.009+02:00

Inarruti'nin kendine has görsel ve duygusal anlatım, algı ve aktarım tarzı bulunduğu yadsınamaz bir gerçek olsa da, bu tercihin seyirciye fazlasıyla sert, zaman zaman acımasız, yıpratıcı ve iğreti geldiği de "güçlü" bir gerçek olarak kabul edilmelidir. Yönetmenin filminde vurucu sahneler başta olmak olmak üzere, filme sureten ve sireten sinmiş bir acı tadın olduğunu ve bunun özellikle ruhi bir sıkıntı olarak, kısmende zihinsel bir rahatsızlık olarak seyirciye etki ettiğini söylemeliyim. Filmde aşırılıklarla resmedilmişlik; renkler, karanlık, pis ve darmadağın mekanlar, kullanılan simgesel işaretler (duman, sönmeye yüz tutmuş lambalar, kelebekler), kulakları sağır eden sesler.. hemen hepsi, delicesine yıpranmış bir vicdanın, yıkılmasa da dizlerinin üstüne çökmüş batının "mimsiz" medeniyetinin işaretleri olarak anlamlandırılabilir. En azından ben böyle düşünüyorum, yönetmenin niyeti neydi acaba?

"Dua etmek istedim, ama nasıl edeceğimi bilemedim"

"Orada ne var...?"

Mehmet Akif ve Hekimoğlu İsmail

2011-02-05T13:55:00.003+02:00

Öyle zamanlar oldu ki, başımı ne tarafa çevirsem Mehmed Akif'le karşılaştım. Karlı dağlar gibi beyaz kabuk sarıp namaz kılan Akif yalçın kayalar misali sapıklığın her gelen sefahet dalgalarını kırıp geri çevirmeye uğraşan Akif...

Akif, bir yandan sel olup vatanın çöplüklerini temizlemeye çalışırken öte yandan bağları bahçeleri sulayarak yurdu baştan başa yemyeşil etme gayreti içindeydi.

Ümitsizliğe düşenlere ümit vermişti. Çamura düşenlerin elinden tutmuştu, yollarını karıştıranlara inat, ebediyetten ayrılmamıştı. Maymun soyundan gelmekle övünenlerin karşısında Akif, bir insan olmanın, insan neslinden gelmenin gururunu taşımıştı.

Tabiata, taşa ve tunca tapanlara aldırmaksızın, o kainatı yaratanı bilmiş ve ona inanmıştı.

Akif'i üstün kılan sadece Safahat değildi. Akif'in kendi hayatı, Safahat kadar kıymetlidir. Akif'in hayatını öğrenmek, İslamiyet'in ferden tatbikatını bulmaya yeter.

Safahat'ı dikkatle tetkik eden ise, edebi bir zevkin ziyafetine konmakla kalmaz, aynı zamanda İslam dininin inceliklerine de vâkıf olur.

Akif, belinin bükülüp, bastonuna dayandığı günlerde bir Mecnun'du. Kendi mecnunluğunu Leyla isimli şiiri ile dile getiriyordu. Acaba Akif, neyi kaybetmiş, neyin peşinde koşuyordu? Ankara Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi öğretim üyeliği yapmış olan Fevziye Abdullah Tansel, "Mehmed Akif" isimli eserinde şöyle diyor: "İstiklal Harbi sonunda kurulan Türkiye'de İslam'a karşı hareketler, Akif'in yıllardan beri bağlandığı, hiçbir hadisenin sarsmadığı ümidini kırdı. Adeta bir ışık dünyası içinde yaşattığı bu idealin sönüvermesi, onu içinden çıkılmaz bedbinliklere düşürdü. Akif, Leyla şiirinde, idealinin kayboluşu karşısında ruhi bunalımlar içindedir."

Akif neyi kaybetmişti? Neyin peşinde koşuyordu? Niçin ağlıyordu? Başkalarının göz pınarları mı kurumuştu? Yoksa onlar başka sevgililer bulmuş da ona mı ağlıyor? Akif'in Leyla'sı İslamiyet'ti. Amma ümidi kırılmıştı. İslami hayat gelmeyecekti. Yani Akif'in Leyla'sı gelmeyecekti.

Mehmed Akif'in mezarını ziyaret ettiğimde 63 yaşında hayatın ağır yükünden kurtulup ahiret alemine sevk olan Akif'i düşündüm.

"Gitme ey yolcu! Beraber oturup ağlayalım!" diyen Akif yoktu... Sanki ilk defa rahat ve huzur bulmuş gibi kabrinde yatıyordu. Safahat'tan daha büyük bir eser, orada öyle yatıyordu... Çünkü Akif, "Dili yok kalbimin, ondan çok bîzarım." Dememiş miydi? Demek oluyor ki Safahat, Akif'in dili ile söyleyebildikleriydi. Ya söyleyemedikleri? İşte onlar şu mezardaydı.

Ben, sayfaları bulunmayan bu kitabı okumaya çalışırken yine Safahat imdadıma yetişti:

"Oku! Şayet sana bir hisli yürek lazımsa,

Oku, zira onu yazdım, iki söz yazdımsa."

Cumhuriyet'in ihtiyar Akif'i, şansın sıfır noktasından işe başlamış, daha açıkçası, her şeyi kaybettiğini sandığı bir anda grafik çizgisi lehinde yükselmiş, onun sadece İHTİYAR ve HASTA isimli eserlerini ders kitaplarına koyanlar, öğrencilerin Safahat'ı okumasına mani olamamıştı!..

2011 Mehmed Akif yılı ilan edilmiş. Bana göre her evde bir Safahat olması şart!.. Safahat'ı okuyan beyniyle anlamasa bile, kalbiyle anlar!..

Mehmed Akif'i iman davasının önderlerinden bilip, böylece selamlıyoruz!..

* Hekimoğlu İsmail'in yazısı.

Hayde gidelim Av Mevsimine

2010-12-25T16:01:00.001+02:00

Filmler senaryosu, oyuncusu, yönetmeni, senaristi hatta görüntü yönetmenleri için izlenebilir. Yahut her birisi olduğu kadar hepsi için de. Yavuz Turgul (senaryo ve yönettiği filmler için bakınız)Türk sinemasında özellikle senaryoları açısından çok önemli bir isim olmakla birlikte nitelikle filmlerde kamera arkasında bulunması ile de seçkinliğini, kıvamını muhafaza edebilen bir isim. O seçkinlere filme yapan değil, halka seçkin filmler yapan bir senarist, yönetmen. Yazdığı senaryolar inceliklidir, filmin etmenlerini iyi bilir, mizanseni özenle kurar, karakter analizleri derinliklidir ve duygusallığı sömürü ögesine dönüştürmeden öyküyü sağlam temellere oturtarak insana vurgu yapar.

Türk sinemasında en önemli iki problem, oyunculuk ve niteliksiz senaryolardır zannımca. Basite kaçma, seyirciyi aptal yerine koyup, onun aklına havalede bulunmama en azından beni en çok rahatsız eden meselelerdir. Her farklı filmde aynı karakteri oynayan kişilerle doludur beyaz perde.

Bu iki problemi Türk sinemasında yaşamayan iki isim biri senarist olarak Yavuz Turgul, diğeri ise oyuncu olarak Şener Şendir. Bu ikili uzun zamandır birlikte çalışmakta ve nitelikle eserlere imza atabilmektedirler. Tüm bu düşüncelerimizin neticesinde Av Mevsimi, fragmanını gördüğümüzden beridir yüksek beklentilerimize engel olamadığımız bir film oldu.

Av Mevsimi oyunculukları ve sinematografisi ile göz dolduran, seyir zevki veren bir film. Filmin atmosferini oluşturan özenle seçilmiş renkleri, görüntülerin netliği ve derinliği ve mekan dekor ilişkileri gayet başarılı. Türk sinemasında pek sık rastlamadığımız dar alanda haraketli kamera kullanımı hikayeyi anlatmada yerinde bir araç olarak kullanılmış.

Polisiye filmlerde karakterlerin mesleklerinin ve olayların yanında bu olay ve mesleklerinin kişilerin sosyal yaşantılarının, aile yaşantılarının üzerindeki etkileri üzerinde durulması çokça rastladığımız güzel bir yöndür(izleyiniz: Heat). Av mevsimi bu noktada üç ana karakterinin hem polisiye vakalar hem de sosyal yaşantılar üzerine karakter analizleri sunuyor. İdris rolü ile kendi kalıplarını zorlayan Cem Yılmaz ve Hasan rolü Okan Yalabık öyküye iyi monte edilmişler. Fakat Avcı (Ferman) yani Şener Şen'in oynadığı karakter diğerlerine nazaran daha kof kalan bir karakter olmuş filmde. Burada benim sezdiğim Şener Şen'in oyunculuğuna gözü kapalı iman etmenin ve ona dayanmanın sıkıntısı duruyor. Yani "karakter boş olsa da Şener Şen ona tabir caizse can verir" anlayışına kurban gidilmiş. İdris'in Avcı hakkındaki birkaç tanıtım amaçlı övgü dolu sözleri ve eşi ile kısıtlı münasebetleri Avcı'yı lokomotif karakter yapmaya yetmemiş filmde. Bu yönü ile ele alındığında Şener Şen de oyunculu ile kendi kalıpları içerisinde kalmış denebilir. Fakat İdris daha canlı-kanlı bir paya sahip filmde. "Güzel Avrat otu" ile zehirlenmiş ateşin bir karakter işi ailesi çocukları ve eski eşi arasında sıkışmış bir türlü felaha eremeyen bir karakter olarak senaryonun sağlam tarafını oluştuyor. Bunun yanında Avcı'nın eşi ile Battal'ın kızı arasındaki bağ iyi kurulmuş senaryoya bir artı olarak eklenmiş.

Av Mevsimi'nde dikkatimizi asıl çeken şey nasıl olurda bu kadar kolay düşülür denilen öykü zaafları oldu. Şekspir'den birkaç alıntı ile "üstü örtülmeye" çalışılan zaaflar filmin kazandığı ivmeyi ketmediyor. "O kolun nasıl ortaya çıktığı", "niçin ve nasıl bir rambo bıçağı ile kesildiği" filme vurulmuş darbeler olarak kalıyor. Bunun yanında lastik ve ayakkabı izleri ise komikleşen öğeler olarak sırıtıyor. Bu eksiklikleri Battal'ın makam ve paranın getirdiği gücün körleşmesi mi yoksa cinayetin kaderinde olan bir olay olarak mı okumalıyız? Kesinlikle böyle düşünmüyorum.

Ayrıca iyi düşünülmüş başta da iyi yönlendirilmiş fakat basitliğe kurban edilmiş iki "avcı" karakterinin çatışmaları çelik çomak oyunları gibi niteliksiz. "Sen benim dengim değilmişsin", "bu kadarını da beklemiyordum" tarzında suyu çıkmış sözler, Ferman'a sanki "çözülmesi mümkün görünmeyen" bir dosyayı çözmüş payesi vermek için itelenmiş diyaloglar. Demek arzu ettiğimiz şu ki iyi bir filmi böyle basitliklerle zayi etmeye değmez.

Son birkaç söz ile uzun mevzuyu keselim: Filmde "rakı"nın bir karakter kadar ön planda olması açıkçası beni rahatsız etti.İdris'in Hayde şarkısını söylediği sahne gerçekten çok çok iyi çekilmiş. bu sahnede çok nitelikli bir yönetmenlik olduğu bir gerçek. Ayrıca Ferman'ın Pamuk'un odasına girdiği sahnede iç ses ve durağan nesnelerin gölgelerinin hareket etmesi etkileyici sinemasal anları oluşturuyor.

Amcam Önceki Hayatlarını Hatırlasa da...

2010-12-25T14:42:00.001+02:00

Afişten de anlaşılacağı gibi 2010 Cannes'de Altın Palmiye alan bu film için Jüri başkanı Tim Burton "Rüya gibi bir film" demişmiş. Doğru söylemiş. Film esnasında kuvvetle muhtemelen uyuyacağınız için zaman zaman gördüklerinizin film mi yoksa rüya mı olduğunu ayırt edemeyeceksiniz. Dolayısı ile film tam da "Rüya gibi" yakıştırmasına cuk(!) diye oturuyor. Amcanız önceki hayatların hatırlasa da siz filmi hatırlayamıyorsunuz. Hayırlı seyirler, hayırlı rüyalar.

Gezici Festivalde izleneneler

2010-12-13T12:56:00.006+02:00

Kayıp (1982)

***

Annemler Tatilde

Okunan: Felatun Beyle Rakım Efendi

2010-12-13T12:49:00.005+02:00

Malumdur ki, modern yahut post modern denilen çağın aklımızla birlikte ve ağırlıklı olarak manevi hayatımızı iğfal edişi ile, bizde yaşam, anlam, keyfiyet, sanat ve değerler, asli kıymetinden ziyade zahire yönelik yönelimleri ile ve bize dayatılan "iyi ve güzel"le devam etmekte.

Roman bize batıdan tevarüs etmiş bir edebi kol...

Solculuk ve Kişilik ve Demokrasi

2010-12-13T12:32:00.007+02:00

...son dönemde solculuk birçoklarının kişilik eksikliğini örten bir kimlik olarak işlevselleşmiş görünüyor.

...Bu tartışmaların içinde olacakları rahatlatmak adına söyleyeyim, beni 'sağcı' veya 'solcu' olmak zerre kadar ilgilendirmiyor. İnsanların fikirleri, görüşleri, analizleri önemli ve bunlar kişinin sağcı veya solcu olmasına göre değer kazanıp yitirmiyor. Ayrıca sağcılık ve solculuk, liberalizm veya sosyalizm gibi bir ideoloji değil. Dolayısıyla kendi iradenizle intisap edeceğiniz bir öğreti niteliği taşımıyorlar. Aksine sağcı ve solcu kimlikleri, ancak başkalarının size atfedeceği siyasi kimlikler. Bu nedenle de yargıda bulunan kişinin ideolojisinden ve niyetlerinden bağımsız değil.

... En geniş anlamıyla ele alındığında sağ, var olan düzenin savunuculuğu, sol ise o düzenin değişiminin arzulanmasıdır. Bu durumda örneğin siyasi partiler dünyasında AKP açıkça solcu, CHP ise sağcı olarak adlandırılmak zorunda. Bunun ötesinde günümüzün düzeninin modernlik olduğunu düşünürsek, İslamcılığın ve demokratlığın solcu olduğunu söylemek durumundayız. Sağcıların ise liberallerden ve sosyalistlerden oluştuğuna herhalde kimsenin itirazı olmayacaktır.

Hangi kitapta okuduğumu bir türlü hatırlayamamışımdır. Belki de bir dergide rastladığımı da düşünüyorum. Söz şu: "Demokrasi, alelâdeymiş gibi görünen halkın, olağanüstü imkânların kaynağı olduğuna inanmaktır." "Fosdick" ismini hatırlıyorum, imza yerinde.

Resmi Dayatmalar Tarihimiz

2010-12-04T19:26:00.004+02:00

Kim kimin içinde?

Yer: Ereğli Alemdar Gemisi Müzesi

Kısa Kısa...

2010-12-02T00:35:00.007+02:00

- Şu sanatın resim dalından bir şey anlamıyorum nedense. Müzikten de pek anladığım söylenemez. Hani akımları, klasik tarzları, özellikle Itri gibi bizim kökenimizi bilseydim diye düşünüp dururum.

***

- Sinemaya yalnız gitmek her zaman tercihimdir. Fakat yanımda Adem veya Asım olursa o zaman daha güzel olur. Başkası da olmasın salonda. Çok mu istiyorum?

***

- Barcelona Futbol Takımını kınıyorum. Ülkemizde zaten 10 senedir, Hagi'li Galatasaray zamanından (top oynadığı zamanlar, yönettiği değil) bu yana, olmayan futbol seyir zevkinin kötülüğünü bir kere daha yüzümüze vurduğundan dolayı. Ya biz bizim kaprisli ve tembel futbolcularla, yeteneksiz ve kifayetsiz yöneticilerle donatılmış, her maçı işkenceye dönen ligimizde nasıl bir daha maç izleyebileceğiz, Barca-Real maçı gibi maçları seyrettikten sonra? Allah'ım bize Barcelona gibi oynayan bir takımı yurdumuzda izlemeyi bu kısa ömrümüzde nasip eder misin?

***

- Geçen gün GS store'ye gittim ve ürünlere göz gezdirdim. Hepsi iğrenç. Gerçekten, şaka yapmıyorum. Fenerli olmayı Fenerium için isterdim. Ne kadar da kötü olsa takımım için para harcardım.

***

- Futbol izlemek değil de, oynamayı çok özledim. Nerede gençlik yılları, üniversitedeki takımımız! Kalede Ferdi, defansta Ayhan (yahut Serdar) ve Tursun, ortada Erkan, ileri solda Ömer ve sağda ben. Gelmez bu günler bir daha. Ama Hayali cihan değer günlerdi o günler.

***

- Türk dizilerini pek seyretmiyorum. Bu tabi ki TV seyretmememden kaynaklandığı gibi, dizilerin kalitesizliğinden de kaynaklanıyor. Herhalde aylık TV seyir sürem 2 saati geçmiyordur. Bazen arkadaşlar download ettikleri dizileri getiriyorlar, seyrediyoruz. Birkaç bölüm "Kurtlar Vadisi", yaklaşık 5 bölüm "Halil ibrahim Sofrası" gibi. Kurtlar Vadisi gerçekten bir eziyet. Bunu sadece ben söylemiyorum, yani ben en baştan beri söylüyorum da, dizinin fanatikleri, savunuculaarı bile bunu dillendiriyorlar artık. Tahammülfersa bir süreç Kurtlar Vadisi. İnsan olmanın ötesinde (yahut berisinde), en azından benim insanlığımın. H. İ. Sofrası ise izlenilebilir bir dizi. Biraz bizden, hüzünlü, komik, sevecen. Kadir Çöpdemir karakteri çok iyi canlandırıyor. Bunun yanında önceleri TV de birkaç bölümünü seyredebildiğim "Avrupa Yakası" dizisindeki "Burhan" karakterinin, yazılmış ve oynanmış en iyi karakter olduğunu düşünüyorum. (Unuttuğum, izlemediğim bir karakter varsa hatırlatsanız?)

***

- Kitaplarımı özledim. Hepsini bir anda görebilmeyi ve sayfaları arasında gezinebilmeyi. 348 Kitap. Listelenmiş halde. Son aldığım ise, 348. kitap, Beşir Ayvazoğlu'nun "1924 Bir Fotoğrafın Uzun Hikayesi".

***

- Av Mevsimi filminden ciddi bir beklenti içindeyim. Kadro, Yönetmen, Senarist. Hele ki MahZun'un filminden sonra, inşallah bize bir ferahlama sağlar ve Türk sinemasına olan inancımızı tazeler.

Korkulmayacak korku öğeleri

2010-11-30T22:59:00.003+02:00

*Bu yazı "Vampirle görüşme" filmi için kaleme alınmamıştır.

Geçtiğimiz günlerde Vampirle Görüşme filmini, hem de ne yazık ki Türkçe dublaj olarak seyrettim. Açıkça tam bir felaket - hayal kırıklığı ile karşı karşıya idim. Filmi bitirebilmek için kendime bu yönde salıklar verdim. Şükür bitti.

Sinemada yahut edebiyatta oldum olası hoşlanamadığım, hoşlanmadığım efsanevi kahramanlar, korku ögesi kültler var. İşte Vampir olgusu da bunlardan biri. Vampirler, zombiler, cadılar vs. Bu hususu uzunca bir zamandır, düşünür dururum. Zombi ve vampir filmlerinden korkmalı mıyız? Hatta şeytan filmlerinden? Bu filmleri sevmeli miyiz? İzlemeli miyiz?

Ta 1400 lü yıllara uzanan bir tarihe sahip Vampir kültünün nasıl ortaya çıktığı ile alakalı çeşitli rivayetler var. Vampir kültünün başlangıcını ister Kont Dracula, ister Kazıklı Voyvoda olarak adlandırın, sonuçta sizi sürükleyeceği menfez değişmez. Tamamen hayal mahsulü bir canavar öyküsüdür bu ve Hıristiyan öğelerle bezelidir. Haç, Kutsal su vs. Tabi zaman içinde, belki çocukları korkutmak, belki büyükleri oyalamak için uydurulan hikayelere konu olmuş mevzu, en bilindik yönü ile Bram Stoker tarafından Dracula olarak mitleştirilmiştir. Dolayısı ile sinema bu öyküyü çeşitlendire çeşitlendire günümüze kadar getirmiştir. Vampir filmlerindeki başlıca öğeleri sıralarsak: karanlık, gölge, uzun tırnaklar, donuk gözler, beyaz tenler, uzun saçlar, kısık sesle ağır konuşmalar ve tabi ki uzun azı dişleri, şehvet, ısırık, güzel kadınlar, ölümsüzlük, ultra güçler, ilah tanımazlık, inançsızlık, isyan ve ışığa karşı alerji. Bu öğeler zaman içinde çeşitli şekillerde değişmiştir. Şu rezalet Alacakaranlık serisi bu kodlarla en çok oynayan seridir.

İşte benim anlamlandıramadığım insanların niçin bundan korktuğu ya da hoşlandığıdır. Ne hoşlanılacak ne de korkulacak zerre miktar şey bulunmaz bu filmlerde. Ya kan abartılır, ya şehvet, yaşanılan çağın bozguna uğramışlığı nispetinde meseleye yön verilir. Romantik- şehevani ve eşcinsel öğeler bu zamanda, öncesinde kan, karanlık, dişler ve ısırma ile güdülen korku öğeleri.

Zombilere gelince, en az Vampir kültü kadar anlamsız olan bunlar, yine ölümsüzlük, iğrençlik, ısırma, kan

gibi işlevlerle sahiptirler. İkisinde de sadece yamyamlık yani behimilik bulunur.

Belki de milletlerin sevinçleri, korkuları da kendilerine has. Mesela 1975 yapımı şeytan filminden adamlar ölesiye korkuyorlar, niçin? Çünkü şeytanın algılanması bizden farklı. Biz şeytandan korkmayız, ama onun bize salıklarından sığınırız. Bunlar tamamen farklı şeylerdir.

Tüm bunları şöyle kısaca ifade edelim: popüler kültürün bize dayatmalarından biridir bu kültler ve bu kültlerin işlendiği filmler. Herhangi bir makuliyeti olmadığı gibi, öğretisi, güdüsü, insani yanı da yoktur. Ama düşünmeyen, verileni süzmeden her şeyi kabul eden zihniyet, eğlence diye, bu aptallığın gönüllü maşası olur ve gider paralarını döker, hayran hayran anlatır da dururlar bunları. Deseniz ki, “Reha Erdem bir film çekmiş, Kosmos, gel seyredelim” iğreti baktığı gibi, bir de utanmadan seni entel takılmakla itham eder.

Eşek! Ben senin gibi ite boka sürüneceğime, entel takılırım daha iyi de diyemezsin. Çünkü o sizin üslubunuz değildir.

* Bir anımsama: bir film vardı, ismini hatırlayamıyorum, sanırım 4 kız mağaraya iniyorlar ve mağara içinde yolculuğa başlıyorlar. Böyle bir şeydi. Film gayet iyi başlamış ve devam etmişti, klostrofobi, karanlık çok güzel işlenmişti. Fakat filmin sonuna doğru zombileri hangi salak senaryoya ekledi ise, tebrik etmek lazım, filmin tüm tadını kaçırmıştı.

Gezici Festival ve Altyazı'nın özel sayısı

2010-11-29T14:28:00.005+02:00

3-9 Aralık tarihleri arasında Ankara Büyülü Fener sineması Gezici Festivale ev sahipliği yapacak. Programdaki filmlere bakıldığında, her biri heyecan uyandıran yapımlar olduğu görülmekte. Fakat şu bir gerçek, ben ancak 2 film seyredebilirim. Çünkü 11-12 Aralıkta çok önemli bir sınavım var. Hani "böyle şeyler hep beni bulur" denir, denir de, fakat ben daha iyi bir zaman bulabileceğimi de zannetmiyorum. En azından gitmem gereken bir işim dahi yok şuan.

Evet, nasip olursa, sırasiyle, Costa Gavras'ın Kayıp (Missing) Sofia Coppola'nın Başka Bir Yerde (Somewhere) Jean-Luc Godard'nın son filmi Film Sosyalizm (Film Socialism), sonra, Belçika'dan İllegal, Peru-İspanya-Venezuela ortak yapımı Ekim, Ülkemizden Vavien, Saç gibi birçok filmi izlemek istiyorum. Belki de sonradan görme ihtimalim en düşük olanları burada izlemeliyim.

***

Dergiciliğin çok para kazandırdığını düşünüyorum ve para verirken üzülüyorum bazen. Çünkü içerisinde öylesine reklam var ki bazı dergilerin kendi öz içeriğinin nereden başladığı belli bile değil. Hele National Geographic dergisini kimseye önermiyorum, aksine men etmeye çalışıyorum, ekleri iyi olsa da kendisi beş para etmez, bomboş bir dergi, diye düşünüyorum. Fakat yine de dergi kültürüne karşı bir yakınlığım var.

Bu bağlamda, Altyazı mevcut sinema dergileri içerisindeki en iyi dergi. Altyazı 100 sayısına ulaştı. Başlarda sıkı takipçisi olduğum Altyazı'yı sonraları pek takip edemedim. Eh, haliyle 100 üncü sayı için yapılan özel çalışmayı almayı ihmal etmedim.

Bu özel sayının içeriği derginin kendi içerik anlayışına paralel olsa da, farklı bir yapıda. Klasik bir sayı değil, kimi için boş bir dergi sayılabilir. Sinemacıların "Sinema" hakkındaki bazı notları, düşleri, fotoğrafları, illüstrasyonları vs. tarzda hazırlanmış bir sayı. Kısacası filmler hakkında değil, sinemanın kendisi hakkında. Ben tabi ki en çok, Semih Kaplanoğlu'nun Tarkovski'nin mezarını ziyareti hakkındaki güncesine kaydettiği satırlardan hoşlandım: Dualar, Dualar, Dualar...

Tarkovski inançlı biri idi. İnancını kendince yaşadı, inancı eserlerine temel teşkil etti. Hiçbir zaman ideolojik amaçlara yönelik bir yönelim içine girmedi. Eserleri, vicdanı ve hakikate olan aşkı ile birlikte, sanatın deruni ve aşkın boyutunun yansımaları idi. Bunu kitaplarında açıkça görmek mümkündü. Hayatta her türlü san'at eserinin amacının, insanın ne için bu dünyada olduğunu bildirmek, hatta kişiye bu soruyu sordurmak olduğuna inandı ve söyledi. İdealleri uğrunda, bir garip olarak yaşadı, öz vatanında parya muamelesi gördü ve neticede Fransa'da vefat etti.

Bununla birlikte çok bilinmeyen bir gerçek var Tarkovski hakkında, hayatının bir döneminde Arapça eğitimi alması. Bundan Sadık Yalsızuçanlar'a bahsettiğimde, kendisinin bunu ilk kez duyduğunu söylemesi bana ilginç gelmişti.

***

Tarkovski hakkında yazacağım günler... inşallah gelecekler.

Sinema-Edebiyat-Ahlak

2010-11-25T22:11:00.009+02:00

Blogun benim açımdan anlamını tarif etmem gerek, ondan sonra yazdıklarım, yazılarım ve ne sıklıkla yazdığım daha anlamlı olacak. Ama kelimelerle sanırım çok uğraşıyorum. İllaki seçici olmalıyım. Ne için?

Aslına bakarsanız üç gazete takibi yapıyorum günde, zaman kaybından öte, hafıza kirliliği. Durdurmalıyım kendimi, iyi bir tane, geniş bir bakış açısı ile yeterli. Öyleyse nasıl durduracağım kendimi?

Gündeme yakın biri için yazacak tonlarca şey var. Vakit bolluğu mu, internet yokluğu mu bilmem ama hep güme gidiyor. Bir de aktüaliteden nefret ediyorum, çok gündelik şeylere irade sarf etmek, israfın daniskası. Çok yazmak değil de yazdıklarımızın kıymet ifade etmesi önemli. Bunun yanında yazmadıklarım var yazmam gerekip de. Mesela, o kadar suni övgüden sonra Fellini (bu tabir için libertei ye teşekkürler) MahZun'un filmini izlemeli ve yazmalıydım. Gitmeden izlemeden yazılabilecek cinsten bir film olduğuna kesin kaniyim ama o kadar da yapmamalıyım.

Bir de ciddi bir yumuşak karnım var ki uzun yazıyorum. Az kelime ile çok şey ifade etmek güzel ama ben bir şeyin üstüne basmayı neden bu kadar çok seviyorum? Yahut, bundan kurtulamıyorum? Yoksa beceremiyor muyum?

***

Bu başlığa böyle bir giriş yapmak bile yukarıdaki satırların ispatı.

Neyse, elime kalemi kağıdı aldım, Kustrica hakkında yazdım. Ta o tartışmaların hararetle yaşandığı günlerde. Baktım ki çok uzun. Yine de kayda geçmek istedim. ilerleyen zamanda, yani şu günlerde Naipaul tartışmaları yakın eksende vuku buldu. Dolayısı ile ikisini tek bir yazıda ele almak istedim.

Bu tartışmaların odak noktası "sanat", "sanatçı", "hoşgörü", "hakaret" "ifade özgürlüğü" kavramları oluşturuyor. Olanların çoğunun aslında kavram kargaşalarından kaynaklandığı aşikar. Geri kalanlar ise tamamıyla ard niyetlilik. Buradan insanların fıtratlarını nasıl dönüştürdüklerini, ruhi ve akli gelişimlerini, kısacası dünya görüşlerini görmekteyiz. Her insanın bir alem olması, dolayısı ile sağcı, solcu, muhafazakar, sosyalist vs insanların kendi yandaş-yoldaşları arasında bile fikir ayrılıklarının olması da gayet makul.

FAKAT (fakatsız bir yazı yazmak istiyorum artık)... Hak ve hakikatinde bir tarafı olduğu yani herkesin "doğrusu"nun HAK ve ADALET ekseninde "doğru" olmadığı gerçeğinden yola çıkarsak, bu konuda bir doğrunun varlığını kabul etmeliyiz.

Bosna'da Avrupa'nın orta yerinde 90'ların başlarında yaşananlar tarihe insanlığın, özelde Avrupa'nın utanç vesikalarından biri olarak geçti. Şimdi tüm bunları hoş görmek yahut görmemezlikten gelmek bu tarihi sorumluluğa ortak olmak demektir. Dolayısı ile Kustrica olayında, Semih Kaplanoğlu'nun asil tavrı takdire şayandır. O bir hakkı kullanmış bu yolla bir üslubu ortaya koymuştur. Olması gerekenin üslubu. Kustrica'nın yönetmenliğini konunun elbette dışında değildir, fakat kimliğini de tamamen ayırmak mümkün değildir. Tabi ki tepkisiz kalmanın tasvip edilemeyeceği gibi, tepkilerde aşırıya kaçılması tasvip edilemez. Bunu da gözden kaçırmamak gerektir.

Naipaul meselesinde ben organizatörlerin cahilliğini görüyorum. Cehalet derken, geniş düşünememeleri yahut gerçekten Naipaul'u tanımamalarıdır kastım. Hilmi Yavuz'un bu konudaki yazılarını okudum, aynı zamanda onun hakkındaki bir çok eleştirel bakışı da. Tüm vidcani hassasiyetimle, Hilmi Yavuz'un kesinlikle haklı olduğu kanısındayım. Kesinlikle bu husustaki yazılarının tamamı okunmalı. Özellikle Oryantalizm ve aydınlarımız hakkındaki tespitleri müthiş.

Ha bir de, Orhan Miroğlu'nun yazısı şaşırttı beni aslına bakarsanız, Eyüp Can'ınki değil. Nasıl da bilmez "kötü misal misal değildir" düsturunu. Yapılan bir yanlış üzerinden diğerini değerlendirmek, daha büyük bir yanlışa neden olmaz mı? Naipaul'un yaptıklarını sizde Kürtlere yaptınız demekle, mesele çözüme kavuşur mu?

Ah insanlar, insancıklar! Vicdanlarını çıkarlarının, yanlışlarının karanlık koridorlarında acımasızca infaz edenler! Siz sefillere YAZIKLAR OLSUN!

...

Kelimeler kovalıyor beni, aslında çok kolay ilzam etmek Hakka hakkını verince. Ama zaten biri de canımı sıktı, bu can sıkıntısı ile yeter bu kadar.

Her yol aşka çıkar

2010-11-20T13:33:00.005+02:00

Gece… sokak lambalarının altında gölgeler keman çalıyor, aşk geçiyor dar sokaklardan ve kulaklarımıza gizemini fısıldıyor. Yağmur yağıyor, karmaşık hislerden sigara dumanı yükseliyor. Kaldırımlar ve güzel elbiseler yağmurla değil gözyaşı ile ıslanıyor. Gizemin tutkuya komşu olduğu sokakta, ayrıntıların eşliğinde iki sevgili “kırmızı” bir restoranda buluşup Fransız et yemekleri yerken aldatıldıklarını anlıyorlar. Sigara külü uzadıkça uzuyor, duman ruhun koridorlarında yolunu kaybediyor, hüzün tene değen bir kızgın kor gibi zamanı acımasızlık bulvarında sürüklüyor ve gölgeler birbirini takip ederken, bir el diğerine temas ediyor. Zarafet perdeden sesle, görüntü ve renkle akıyor. Saat ilerliyor, zaman tükeniyor ama geceler bitmiyor.. artan; hüzün ve yalnızlık oluyor pervasızca. Gözlerde endişe ve kalpte aşk. Bu direniş nerede bitecek?

İzlenen: İki çizgi roman uyarlaması

2010-11-17T17:26:00.010+02:00

Fazla abartmamak kaydıyla afişleri görülen bu iki filmin iyi filmler olduklarını belirtmek gerekir. Filmlerin gücünü siyasi konjonktürü çizgileri arasında sırıtmadan fakat etkili bir şekilde yansıtabilmelerinden aldıklarını düşünüyorum.

İzlenen

2010-11-08T21:41:00.006+02:00

Fransız animasyon filmleri için herhangi bir özel ad kullanıyorlar mı bilmiyorum. Ama şöyle diyebiliriz: Amerikan sinemasının sıradan animasyonları, Japon sinemasının Miyazakisi ve Mangası varsa, Fransa'nın da Sylvain Chomet'i ve onun sineması var. Bu filmlerdeki estetik anlayışı, çizgiler, mizah, drama aynen coğrafyalar, kültürel kodlar, karakterler kısacası tüm "insan" ögesi ve o insanın tüm varlığı algılayışı kadar farklı yahut benzer.

Avrupa sineması ne kadar da kan kaybına uğrasa da, ahlaksızlığına, iğdiş edilmiş samimiyetine, kaybolmuş insaniyetine (Hümanizma değil, dikkatinizi çekerim) rağmen az sayıda olsa bile çok iyi eserler ortaya koymaya devam ediyor. Ama bu iyi eserlerde de çok sayıda kültürel kodlardan kaynaklanan rahatsız edicilikleri de barındırıyor. Misal, I've Loved You So Much, Tous les matins de monde.

Illusionist'e gelirsek, artık 1959 da zamanına göre eskimiş (!) bir illüzyonist ile, küçük bir kız arasındaki hüzünlü hikayeyi, insani değerlere atıflarda bulunarak anlatıyor. Tabi bu değerler bizler için hayata hayat katan, vazife addettiğimiz, lüks saymadığımız, geçerlilikteki değerler. Değerler ki bizim hakikatine erdiğimiz, fıtratımızı sergilediğimiz, sadece bir beşer değil insan-ı kamil olarak taşımıza toprağımıza, ekmeğimize suyumuza, sanat sanat, desen desen işlediğimiz değerler. Biz kışları "aç kalan kurtları doyurma vakıf"ları kururken, her mimarimizde kuşlar için sığınaklar planlarken, (ve bunları "belirli ölçüde" acımasızca yitirsek dahi) birbirinin kanını içen Avrupa, şimdi, kaybettiğimiz değer diye, hayattan umudu kalmamış yaşlı bir adamın parasını, pulunu, sevgisini, her şeyini kimsesiz bir kıza feda edişini anlatıyor. Sahip olduklarını siz düşünün arık. Yine de bu sayılanları da azımsadığım zannedilmesin.

İşte tam da burada koca bir parantez açmamız gerekiyor. Bu çıkmazda gerçekten çok iyi yaptıkları bir şey var, düşünüyorlar, üretiyorlar, kolaya kaçmayıp izleyiciye güveniyorlar, vereceklerini seyirciyi aptal yerine koymadan, onların idraklerine güvenerek ve havale ederek yapıyorlar. Seyirciye sinemaya katkıda bulunma, sinemayı anlama imkanı tanıyorlar. Yerine göre noktayı, virgülü seyircinin koymasına imkan tanıyorlar. Söze gerek yok, hata bazen sese gerek yok, bunu sinemada nasıl yapılabileceğini, düşünüyorlar, yeni anlatım biçimleri üretiyorlar, filmi film yapan argümanları geliştirip, müthiş bir atmosfer ve ahenk oluşturuyorlar. Eseri izledikten sonra, işte bu sinema diyebiliyorsunuz. Ben bu hisse sanırım tek bir Türk filminde rastladım : BAL. ( Seyredemediklerim, yahut burada hatırlayamadıklarım mahfuz)

İllüzyonist'te herhangi bir diyalog yok, yönetmen, tüm bunlara ihtiyaç duymuyor, adeta tüm olayları görsel bir çığlığa çevirip, kalbimize, hissiyatımıza seslenebiliyor. Ve bunu gerçek bir takdir hissi ile karşılamak gerektiğine inanıyorum.

Beyaz perdenin en sevimlisi: Cantica Untur

2010-11-05T03:15:00.010+02:00

The Fall sinemanın en şirin, sevecen, tatlı, karakter ve oyuncusunu kadrosunda barındırıyor. Yorgun hazıfamı bir kere daha yokluyorum, daha şeker bir karakter hatırlayamıyorum. Bu değerlendirmeye, Miss Little Sunshine'daki, Abigail Breslin'i (Olive) de katıyorum, yine de Cantica Untur (Alexandria) daha sevimli geliyor. Hele o konuşması, yüz mimikleri yok mu?

Çoğunluk, fragman ve sinema salonundakiler..

2010-11-04T23:28:00.006+02:00

Ankara'daki kadim bir dost arıyor, hadi sinemaya gidelim diyor. O gün üzerimde bir sorumluluk olduğunu, gelemeyeceğimi söylüyorum, ama yine de talihimi deniyorum ve günün işini bir başka arkadaşa devredebiliyorum. Yine aynı sorun: "hangi filme gideceğiz". Belleville'de Randevu'dan çizgisini, mizahını bildiğim Sylvain Chomet'in Sihirbaz'ını 5 dakika ile kaçırıyorum, filmi harcamak istemediğimden 5 dakikaya rağmen filme girmiyoruz. Tabi seçenekler azalıyor. Görmek istediğimiz Çoğunluk filmine karar veriyoruz.

Salonda bizden başka dört tane 50 yaşın üstünde hanımefendi var. Fragmanlar başlıyor, ilki, Pak Panter isimli bir rezalet. filmin kendisinden, adi bir taklit komedi oluşu felan değil bahsettiğim, fragmanın kendisi iğrenç! Nedim Hazar'ın bir sözü aklıma geliyor, Fragman dahi yapmayı bilmediğimiz hakkında. Sonra bir an için üçüncü sınıf Amerikan filmi izlenimi veren bir frangman başlıyor ki, hemen ahirinde anlıyoruz, bu üstün (!) filmlere imza atmış olan yönetmen MahZun Kırmızıgül'ün aylardır heyecanla beklenen yeni filmi. Aslına bakarsanız, bizim standartlarımızı aşan bir sıradan filme benziyor. Fragmandan anlaşıldığı kadarıyla da büyük sözler söylemek peşinde...

Bu film hakkında arkadaşlar bir teklifte bulunmuşlardı, hep birlikte gidelim şeklinde. ben de bir şartla geleceğimi belirtmiştim. Şartım şu idi, teklifin yapıldığı gün gazetede Yumurta, Süt ve Bal'ın DVDlerinin çıktığını okumuştum, dolayısıyla, bu üç filmin DVD lerini de alalım, o zaman filme beraberce gidebiliriz. Bu basit şartım tabi ki, beklediğim üzre kabul görmedi. Bundan kıvanç duymadım değil ama üzüntüm daha çoktu. Eğitimli insanlar MahZun'un filmine pervasızca para verebilirlerken, Semih Kaplanoğlunun gerçek sanat yapıtlarına tenezzül (!) etmiyorlardı. Aslında bahaneleri gayet kendileri kadar basitti. "Anlamıyoruz, ne var bunlarda?" MahZun'un filmlerinde (yahut o yolun yolcusu filmlerinde) en azından suni duygular, heyecan vardı ve bu filmlerde düşünmeye ihtiyaçları yok. Zihinlerini çalıştırmalarına gerek yok. İstiyorlar ki, armut piş ağzıma düş.. Hatta kimisi, ağızlarını bile açmaya tembel olabilecek kapasitede (!).

Ben birkaç satır Çoğunluk hakkında yazmakya niyetli idim ama, kelimeler yine başka mecralara kaçtı. Ama iyi de oldu. içimdeki bir sızıyı en azından buraya birkaç satırla dökmüş oldum.

Şimdi ise, Çoğunluk ve sinemadakiler hakkındaki düşüncelerimi sonraya erteliyorum, Kustrica hakkında yazdığım yazıyı burada yayınlamayı ertelediğim gibi.

İzlenen

2010-11-04T23:10:00.007+02:00

Biraz abartırsak, filmi afişinden anlarım. Bu bir itiraf, (bundan sonra bu özelliği kaybedeceğim bunu ifşa edişimden belli) yanılmayı arzuladığım zamanlar olmuyor değil. "Seni O Kadar Çok Sevdim Ki"nin afişini gördüğümde de filme karşı ciddi bir alaka duymuştum, uzun zaman aklımda idi, not defterinde de güncelleye güncelleye bir hal aldım. Neyse ki uzun zaman sonra ve Türkçe dublaj da olsa, filmi izlemek nasip oldu. ve bir kez daha yanılmadığımı anladım. Dört dörtlük bir film. Ben (bazı) Avrupa filmlerindeki bu duruluğu, ne kadar da onların meseleleri anlayışları çok farklı olsa da seviyorum. Bana en azından kendi açılarından samimi geliyorlar.

LOST

2010-10-26T12:11:00.002+03:00

Once upon a time there was a great director*

*David Fincher

İzlenen..

2010-10-21T22:15:00.004+03:00

Son Kahraman, 1930ların sonunda Japonların Çin'i işgal ettiği dönemde Çin'de üretim yapan Siemens'in fabrika müdürünün dönemsel hikayesini anlatıyor. Film başladığında "kahretsin yine mi yahudi propagandası" diyorsunuz, çünkü bu tarihleri ve Nazi bayrağını gördükten sonra aklınıza başka birşey gelmiyor. Ama hemen sonra, filmde çinlileri görünce "ne oluyoruz" moduna giriyorsunuz. Sonuçta, Schindler'in Listesi'nin Almanlar açısından bir uyarlaması niteliğinde bir filmler karşı karşıyasınız. Ve gerçekten güçlü bir film duruyor karşınızda. Oyunculukları iyi olduğu kadar, film duygusal sömürüye girmeden ilerliyor ve "IP Man"in bir dövüş sanatı kahramanı üzerinden - basitçe - anlattığı hiklayeyi, sağlam sinematoğrafisi ile derinlemesine anlatıyor.. Eee, Almanlar hepte öldürmediler ya kardeşim! :)

Okunası Kitaplar...

2010-10-07T15:33:00.002+03:00

Söz veriyorum...

2010-09-26T19:32:00.005+03:00

...bundan sonra kimseyi bir filme götürmeyeceğime!

İzlenenler...

2010-09-26T19:18:00.005+03:00

Masallar diyarında havsalamızın sınırlarını ölçelim!

İngiltere'de Kraliyet ailesi, hükümet ve halk. Fonda Lady Diana'nın ölümü ve kraliyet ailesinin bu husuta tutumu, hükümetin konumu ve halkın bu mesele üzerinden tavrı. Bu filmin ne kadarı kurmaca acaba, bilen var mı?

Efendiler Efendisinin Hayatı

2010-09-19T11:50:00.006+03:00

Necip Fazıl'ın Ahmet Cevdet Paşa'nın bu eseri için tüm İslam Tarihinin en makbul eserlerinden biridir diyor. İslam'ın ikinci temel kaynağı Sünnet ve Hadis'i öğrenmek için temel başlangıç kitabı olmaya aday. Zaten bu eser diğer siyerler içinde bir kaynak kitap olmuştur.

Üstad kitabının başında bu kitabın ilmi bir eser olmadığını ve iman kitabı olduğunu not düşüyor. Yani hisleri üstad o keskin, keskin olduğu kadar derin üslubu ve enfes duygu betimlemeleri, nefis tespitleri ve Efendimizin hayatından az bilinen detaylar ile müthiş bir eser ortaya koyuyor.

***

Üzerine bu kadar detaylı araştırmalar yapılan, kitaplar, şiirler yazılan ve yazılabilecek olan bir ikinci Zat zaten yok. Bu kitapların ardından, gönüllüsüne ve kendime bir okuma listesi. Ben müelliflerin isimlerini zikrediyorum sadece.

1- Hüseyin Cisri

2- İmam Şibli

3- Nedvi

4- Martin Lings

5- Muhammed Hamidullah

6- Salih Suruç

7- Muhammed Esed

8- Tarık Ramazan

9- Reşit Haylamaz

10- M. Fethullah Gülen

Sonunda oldu... oluyor!

2010-09-14T17:54:00.007+03:00

Futbol, yahut Basketbolu sadece spor olarak göremediğimiz şu dünyada, dünya kupalarında alınan başarılar Türkiye adına yükselişin bir kanadını temsil ediyor. "Evet" Ülkemiz her alanda yükselişe geçmiş durumda, endişeye lüzum yok.

Bu arada, Futbol içinde aynı şeyi söylemek isterdim ama onun için daha çok bekleyeceğiz.

Hollywood'un Vicdanı*

2010-09-14T17:25:00.008+03:00

İddialı bir başlık olabilir bu. Angelina Jolie; Haiti, Irak, Bosna ve 2001 den sonra tekrar olmak üzere Pakistan'a gitti. Milyonlarca insanın hayati tehlike ile yüz yüze olduğu ortamda, dünya uyurken ve gözlerini kapamışken bu duruma, onların dertlerine ortak olabilmek için tekrar oradaydı. En azından kendisini takip eden medyada bu insanların feryatlarının duyulmasına vesile oldu. Bir film başına 20 milyon dolarlar alan bunca insanda sadece O'nda bu duyarlılığı görebililiyoruz. Aklımdan -çok hızlıca- işin reklam boyutu geçmedi değil fakat, samimiyetleri sorgulamaya hakkımız yok. Eğer bu reklam ise, ona da kurban. Elinde kalemi-defteri, yüzünde hüzün ve gözlerinde samimiyet bana gözükenler. Ben kendisini tamamiyle samimi buldum. Bunun yanında kıyafeti ile gösterdeiği hassasiyeti takdire şayan. İnsanlığı, duyarlılığı oyunculuğunun ötesinde bir insan. * Conscience of Hollywood

"Ulus"alcılığın lider temsilcisi.

2010-09-07T15:16:00.005+03:00

Mine Kırıkkanat

Bir teklifim var. Basit bir teklif; mümkün olmayacak bir şeyi nasıl teklif ederim kaygısında da değilim..
Faraza,
Eğer GenelkurmayBaşkanı seçimle gelse idi başa ve ben bir "ulusalcı" olsaydım, benim adayım kesinlikle Vatan gazetisinden dahi kovulacak kadar yetenekli* bir ulusalcı olan
Mine Hanım olurdu.

Not: Mine hanım kızacak birşey yok, reklamın kötüsü olmaz.

* Yeteneğin Türkçesi

Ne oldu şimdi bunlara?

2010-09-03T16:49:00.006+03:00

Tüm sinema birikimimi gözden geçirerek, bir erkek ve bir kadın oyuncu seçiyorum, biri Gérard Depardieu, diğeri Juliette Binoche. Her ikisi de filmlere müthiş oyunculuklarıyla değer katmışlar. Sinema'nın en nadide iki karakteri, sinemanın insan yönünü de teşkil ediyorlar. Fakat olan olmuş, sanırım Depardieu içkili iken konuşmuş, Binoche'u kötülemiş. Bu bir bunama işareti mi yoksa reklam gerekliliği mi? ister içkili olsun, ister bunama belirtisi ya da reklam endişesi, bence işin gerçeği şu ki, bu insanların oyunculuklarına kefil olduğunuz gibi kişiliklerine kefil olamazsınız. lafın kısasının bundan müteşekkil olduğunu düşünüyorum. Ama ben halen onları değil, canlandırdıkları karakterleri, değer kattıkları filmleri seviyorum.

Sinema'nın yeni yüzü ve yönü: Chirtopher Nolan

2010-08-31T01:03:00.004+03:00

Filmografi:

1. Following

2. Memento

3. Insomnia

4. Batman Begins

5. The Prestige

6. Dark Night

7. Inception

Chirstopher Nolan, populer fakat derinlikle sinemanın yönünü tayin eden yönetmen. bir dönem scorsese'lerin Mann'ların yaptığını bu dönemde o yapıyor, gençliği ve dinamikliği ile. Bir çok usta yönetmenin film anlamıyla yaşlandığı dönemimizde o kendini yazıp yönettiği birbirinden iyi filmleri ile yeniliyor, izleyicinin beklentilerini yükseltip, şu kısır dönemde müthiş bir gerçek sinema hazzı vermesini biliyor. Filmografisinde benim tercihim Memento ve Prestige, bunların peşinden Fallowing ve Inception geliyor.

AB ve Biz

2010-08-17T16:03:00.006+03:00

Türkiye AB'ye üyeliğe aday değil; AB üyeliğine adaydır. Birincisinde AB asıl, üyelik fasıldır. Oysa Türkiye kendi kaderini ilgilendiren kararların alındığı masada karar vericilerden biri olduktan sonra toplantının Brüksel'de mi yoksa İstanbul'da mı yapıldığı fer'i bir meseledir. Asıl olan aslî üyeliktir; üye olunan üye olunmakla AB kalabilir miymiş veya üye olunana kadar AB yaşayabilecek miymiş türünden sorular bizatihi üyelik iradesinin şümulünü gösterir.

Bir kere daha Kerim Balcı...

Pakistan...

2010-08-17T15:20:00.006+03:00

Boğazıma gelip gelip düğümleniyor. İtham değil bu gelen; ama bana öyle geliyor ki merhametimizi ölenin sevgisi değil, öldürenin nefreti kabartıyor Lâşey! Gazze'de bundan daha az insan ölmüş ve biz topyekün ayaklanmıştık. Yapılmalıydı da! Daha fazlası yapılsaydı o da sezaydı. Ama bugün daha fazla ölü; daha fazla evsiz; daha fazla kimsesiz bizi beklerken bu vurdumduymazlık niye Lâşey? Öldürene kızamıyoruz diye ölene sahip çıkmayacak mıyız? Evsiz bırakana darılamıyoruz diye evsizin evini kurmayacak mıyız?

***
Hastalıklar şifa duasının vaktinin geldiğini işmam ettikleri gibi, musibetler de zekat ve sadaka ibadetinin vaktinin geldiğini işmam eder. Bu defa zekat, tasadduk ve infak namazının ezanı Pakistan minaresinde okundu. Fakat çağrı umumidir; doğal afet "Buyrun namaza!" diye çağırıyor.

Kerim Balcı'dan...

Tengri: Blue Heavens

2010-06-23T21:52:00.005+03:00

Vera's Driver

2010-06-23T21:43:00.003+03:00

İki köşe, bir gazete...

2010-06-23T21:23:00.014+03:00

Anlamak için önce önyargıyı terketmek, sonra da adım atmak gerekli.

İlk yazı, son günlerde onlarca şehit verdiğimiz terör belası hakkında, Ali Ünal'dan:

"PKK terörü, silahlı-silahsız belli bir bürokratik kesimin, birlikte hareket ettiği yapılanmaların ve sıkı-fıkı oldukları Anglo-Sakson-İsrail ittifakının Türkiye üzerindeki kontrolünü devam ettirmesinin vasıtasıdır. Buyurun:Asker, 30 yıldır terörle mücadele yetkisini elinde bulunduruyor."

Devamı link'te :

http://www.zaman.com.tr/yazar.do?yazarno=1028

***

İkince yazı ise, içinde bulunduğumuz, fakat idrak edip edemediğimiz herkesin kendi malumu olan Kutlu Üçaylar ile alaklı Kerim Balcı'dan:

"Mümin seccadesinin dingin yalnızlığında Yaratıcı'sıyla girdiği diyaloğun derinlerinde dünyanın meselelerini Malik'ül-Mülk'e sunan halifeten fi'l-arz, yeryüzünde bir halifedir. Biz gecenin bağrında Melik'e mameleki hakkında rapor sunan, temennilerini ifade eden, emirler alan memlükleriz. Dünyadan en bir sıyrılmış göründüğümüz anlarda dünya ölçeğinde meselelerle meşgul olur; dünyevinin içine gark olmuş göründüğümüz anlarda ukba buutlu soluk arayışlarına gireriz. Her dem deminde olmaz insan; ama her daim o demdir duamız."
Devamı Linkte:

http://www.zaman.com.tr/yazar.do?yazino=996835

Okunası Kitaplar VII

2010-06-12T03:09:00.003+03:00

Okunası kitaplar 6

2010-06-03T13:24:00.002+03:00

iki tür insan

2010-05-25T15:43:00.005+03:00

Bir kere daha anladım ki, hayattaki iki tür insandan

biri

"Hayır" demeyi beceremiyor,

diğeri ise

"hayır" sözünü duymaya tahammül edemiyor.

...

peki, ya sen hangisisin?

Robin Russel

2010-05-17T19:18:00.005+03:00

Çok erken ısınamasamda oyunculuğuna, geçte olsa iyi ısındığım ( Amerikan Gangasteri'nden sonra) Russel Crowe ile ta başından itibaren en iyi kadın oyuncular arasında adını andığım Cate Blanket'ı aşık eden bir Ridley Scott filmi bu. Ridley Scott filmi zira, anlatım tarzı, hareketli sahneleri, müziği, dekor hassasiyeti ve bilimum özellikleri ile izleyen anlayabilir. ama bu filmin ismi "Robin Hood" olmasa idi, okları ve yeşil kıyafetinide saymazsak, Robin Hood ile alakalı bir film değil bu. Zaten yönetmenin istediği de bir başlanğıç. Robin hood 'u ne Robin Hood yaptı?

Ama, Oldu mu Ridley? Oldu mu Russel? hele ki Oldu mu Cate? dedirten bir yapım bu! sıradanlığın ötesine geçemiyor, sadece çerezlik bir seyir zevki vaat ediyor. hayal kırıklığı, başkaca değil!

*Not olarak, Russel Crowe 3:10 To Yuma'da, boğazından çatallayarak (!) öldürdüğü zatı şahaneyi çok sevmişe benziyor, birlikte iyi gidiyorlar.

Ankara'da bir Mekan...

2010-05-17T17:01:00.004+03:00

Kızılırmak Sineması...

Ankara'daki 8. ayım da geçiyor, belki de geçti. burada ne Ada'daki kadar rahat ve kolay bir yaşam var, ne Ereğli gibi insanı deruni hislere sevkeden deniz manzarası. ne doğru dürüst dost yüzü.

Mekanın insanla canlandığı kanaatini sürekli taşıdım, taşıyorum. ama burada ne var? tabi bir şehre küfretmek gereksiz ve yersiz, ama ne var Allah aşkına burada?

Estağfirullah! Elbet var, bir çok hayretfeza hadise, yer. ama diğerleri gibi değil ya, ondan sıkıntımız.

Amma! bir de..

öyle de yer var ki, ismi "Kızılırmak sineması". bir san'at filmi mi dersiniz, orada.

bilet derseniz, 7 Lira.

salonlar eski mi eski, ama ne farkeder ki! hem ayrıca, Ekran da gayet büyük!

Seyir defteri

2010-05-07T14:19:00.000+03:00

Okunası Kitaplar 5

2010-05-05T20:26:00.006+03:00

Kitap ile ilgili notlarımı daha sonradan eklemek niyetindeyim. umarım yapabilirim. ancak şunu belirtebilirim, okuduğum süre zarfında çok şaşırdığım satırlarda oldu.

İkbal'i hiç tanımıyordum tabi. belki de bundan dolayı.

Akıl, His ve Denge

2010-05-03T02:20:00.005+03:00

öylesine müthiş bir yaratılışa sahibiz ki.. dört başı mamur olan bu varlığın, kendi kendini mahvetmede üstüne de yok. Dengeden mahrum yaşıyoruz çoğu zaman.

...

Hayata lezzet katan "his"ler olsa da, aklı hislerin kontrolü altında tutmamak ve hisleri aklın önüne çıkarmamak bir düstur olmalı. Aksi takdirde, çekilmez bir yolunun garip-gaip yolcusu olmak ve merhamete layık olmayarak yollarda sürçmek kaçınılmaz olacaktır. bu ise bazıları için kıldan ince kılıçan keskin bir uğraş ve imtihandır.

...

Tüm mesele bir cümle içinde saklı "İradenin hakkını vermek"

Ankara

2010-05-02T20:30:00.005+03:00

Bu şehir soğuk bir şehir, yazında, yüzünde bile bir soğukluk var. ama bu soğuk şehrin en güzel zamanı dersen, ilkbahar derim, ilkbahar heryerde güzeldir, burada da güzel. güzellik ilkbaharın da sahibinden. İlkbahar burada bile güzel. ilkbaharların da en güzel anı, ikindi vaktidir Ankara'da.

...

Düşünün işte bu güzellikle ilgili olarak buraya ekleyecek bir günbatımı fotografı bile yok.

***

Ankara ile alakalı olarak, O. Y. Serdengeçti "mabedsiz şehir" ifadesini kullanıyor. halen bu ifade haklılığını belirli ölçüde korusada, ne kadar arzu ederdim bu çilekeş üstadın bu günleri görüp o harika ezanı Kızılay'da dinlemesini. Evet, Ankara'nın müezzinleri Serdengeçtiyi çağırıyorlar.

Kosmos

2010-05-01T21:58:00.005+03:00

Bu yazıyı, ban "lan" diye hitap eden biri için kaleme alıyorum. Yalnış anlaşılmasın, "lan" hitabına alınmadım, biz dosttan gelene razıyız. Kardeşimin kosmos için yazısının altına sadece bir not düşebilir, bir kaç satır karalayabilirdim. fakat bu vesile ile biraz daha tekellüflü olanı seçip, Kosmos hakkında da yazabilirim diye düşündüm.

Türk sinemasının geleceğinin, Türkiye gibi parlak olacağına inanıyorum. kısaca ve açıkça güçlü ve etkin bir ülkenin düşünce-fikir ibriğinden geçip prangalarından kurtulacağına inanıyorum. bunun için doğru ve doğruya inanç çok önemli. ve bu süreçte sinemanın da hakettiği değere sahip olacağı kesin.

Ama zor olan şimdi üretmek, dolayısı ile Semih Kaplanoğlu, Reha Erdem ve adını şimdi anımsayamadığım iki elin parmağını geçmeyen ismi çok önemsiyorum. Mümkün olduğu kadar filmlerine, bilet fiyatlarının pahalılığına aldırmadan gidiyorum. Ankara'da tek sinemada (Kızılırmak sineması) gösterilen Kosmos'a da bu düşüncelerle gittim.

Reha Erdem'in herhangi bir filmini izleyip izlemediğimi yıpranmış, törpülenmiş sinema belleğimle hatırlamıyorum. ama bununla birlikte filme gitmeden önce ne ile karşılaşacağımı çok iyi biliyordum ve sonrasında da şaşırmadığımı itiraf etmeliyim. sinemanın ne demek olduğunu kendince tarif edebilen bir izleyici alarak salondan gayet tatmin olmuş duygularla çıktığımı söyleyebilirim. gayet sağlam bir sinematografi ile karşı karşıyasınız. sinemayı çok iyi bilen bir yönetmen, çilesi olan bir düşünür, bir entellektüel. bir üslübu, dili, tarzı olan, fakat çoğunluğa pek uymayacak bir yapısı var. Onun sinemasında "burada, bununla ne kasteylemiş şimdi" dediğiniz sıklıkla oluyor ve bu bence çok hoş bir şey, kişi kendine göre yorum yapabilir ve dikta yok bu yolda. bunun yanında zaten yönetmen de bunu istiyor.

Meczup yahut derviş, her ne dersen de, kimliksiz biri "kosmos". Hatta O bu kimliğini de sadece "Neptün"e açıyor. yani kendi dilinden anlayana. evet bazı şeyler, hatta herşey mertebe meselesidir. burada Kosmos ile neptün yahut Kosmos ile diğerleri arasındaki ilişkinin boyutu, Kosmosa göre değil, muhatabına göre değişiyor. ve kosmos, bazı zamanlarda bazı yerlerde görülebilen ve parlayıp geçen bir yıldız olup sonsuzluğa emanet kayboluyop gidiyor. gittiği yeri, misyonunu, derinliğini kendimize göre anlamlandırabiliriz. ama hepsi bu.

Evet, Reha Erdem tabii olarak kendince, kendi itikadı ile bir karakter çiziyor ve onunla bizi kendi yolunda irşad ediyor, rehabilite ediyor. tabi bu terapist size göre olmayabilir, ama R Erdem işini kendince çok iyi yapıyor. ve Türk sinemasının bu tarz soluğa çok ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Film elbette derinlemesine irdelenmeyi hakediyor ama bu şu anlık en azından benim için mümkün değil.

seyir defteri

2010-04-28T18:36:00.007+03:00

Scorsese sevenlerini halen hayal kırıklığına uğratmaya devam ediyor. yine de "Departed" dan gayet iyi.

Semih Kaplanoğlu Türk sinemasına hamuru maneviyatla yoğrulmuş şiirsel bir yapıt hediye etti. öncekileri izleyemesekte gelecekle alakalı ümitlerimiz şahlandı. bunun yanında kısaca buraada bahsetmek istediğim şey, Bal da Tarkovski'nin Stalker'ından birçok yansıma bulduğumdur.

2010-04-23T15:27:00.004+03:00

Düşünüyorum öyleyse varım!
Düşünülüyorum öyleyse varım!
Diğerlerini düşünüyorum öyleyse varım!
...
Sadece kendi adına yaşayanlara acımalı, onlara imdat eli uzatmalı. hayatın anlam ve amacını mutlu olmak sayan ve mutluluğu kahkahadan ibaret görenlere de acımalı.

***

Düşünüp "kahroluyor". bu kahrolma süreci kısa olup, tesiri yeterli olmuyor.
ve kendi kendine isyan bayrağını çekip, keşke diyor.. keşke bu kahrolma süreci her daim olsa da, iki defa aynı delikten ısırılmasak.
Ama insanın mayasında günah var değil mi? yanılma, unutma, kayma, sürçme..

diğer türlü bir teklif-i malayutak olmaz mıydı hayat? diye düşünüp... başını dizlerinin arasına alıp, "ben neyim ve bu hal neyin nesi"? diye soruyor.
...ümit edip, sığınıyor.

2010-04-23T15:16:00.003+03:00

Hayatta direneceğin şeylerin neler olduğunu bilecek ve bunlara direnip geçit vermeyeceksin!
Ne zaman hangi mevzuyu terk etmen gerekiyorsa kapıyı sıkıca kapatacaksın!
Neye sabır ve nede sebat etmen gerekiyorsa bunun gereklerini yapacaksın!
Çünkü sen "İnsan"sın yalnızca "beşer" değil.
Damarlarındaki kanda mevcut olmasa da varlığında bu güç mahfuz. eğer halen onu basitliklere kurban etmediysen.
O zaman olacak!
***
Sonuç : 28 yıllık bir hayatın fihristesi bu hakikatin zıddından ibaret olan karman çorman, yırtık pırtık bir sahife!

Bir düşünce..

2010-04-23T15:14:00.002+03:00

Ölmüş olan mektup ve tebrik kartı geleneğimizi canlandıramaz mıyız?

Değerlendirme.

2010-04-23T14:25:00.004+03:00

Objektiflik kavramı muğlak bir kavram. zıddı gibi subjektif. Mesnedi olmayan düşünce, fikir nasıl beyan edilebilir? Evet, vicdan herkes için fıtri bir ölçüt. ama zihinlerin bulandığı, kalplerin karardığı, ruhun bu karmaşada ezildiği, pervaz edemeyip, tedenni ettiği yerde vicdandan ne haber.. ? öyleyse objektiflik kriteri de nedir? bunun tek ve eşsiz bir kaynağı var: Din. diğerleri bu kaynaktan tevarüs eden doğrular. fakat herkesin inanmadığı, yahut doğru olana daha farklı olarak inandığı da bir gerçek. inansın inanmasın bir değerledirmenin, hükmün kriteri ancak samimiyet olabilir. onuda elimizde ölçecek bir turnusol kağıdı yok.

herkes işe kendinden başlayacak. bu yakıcı ve yıkıcı dünyanın çilesizliğinden çileye, derde koşacak.

***

sabık beyanlar, subjektif bir düşünceye örnek teşkil etmesi için yazılmasada, ortaya çıkan budur.

Riva'da bir derviş.

2010-02-16T15:20:00.006+02:00

Dervişim sen çek çileyi

Duaların olmaz zayi

İnsan göçer zaman mai

Döner özüne, özüne.

Taraklı II, Sakarya.

2010-02-16T15:17:00.003+02:00

Taraklı I, Sakarya.

2010-02-16T15:08:00.006+02:00

Adem ile..

Poyrazlar Gölü, Sakarya

2010-02-16T14:59:00.004+02:00

Adem ve Can ile..

Bir İstanbul dönüşü SAPANCA Gölü

2010-02-16T14:55:00.008+02:00

Tam olarak 9 yılımı geçirdiğim Sakarya'dan; Sakarya'nın en güzel ilçesinden bir enstantane.

***

Merdiven

Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden

Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak

Ve bir zaman bakacaksın semaya ağlayarak

Sular sarardı yüzün perde perde solmakta

Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta

Eğilmiş arza kanar muttasıl kanar güller

Durur alev gibi dallarda kanlı bülbüller

Sular mı yandı neden tunca benziyor mermer

Bu bir lisan-ı hafidir ki ruha dolmakta

Kızıl havaları seyret ki akşam olmakta

Ahmet Haşim

Ereğli, dostlarla devam..

2010-02-15T16:28:00.006+02:00

Kestane

Meşe Dibi

* Fatih, Erkan ve Ömer ile.

Benim Şehrim ve Dostlarla bir an!

2010-02-13T23:26:00.004+02:00